نگاشت حوزه‌ای یا نگاشت طرح‌واره‌ای؟! چگونگی فرافکنی حوزۀ مبدأ استعاره‌ بر حوزۀ مقصد: بازشناسی کوتاه‌مدت دیداری و شنیداری

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی شناختی، پژوهشکدۀ علوم‌شناختی، تهران، ایران

2 استاد، دانشکدۀ توان‌بخشی دانشگاه علوم پزشکی ایران، تهران، ایران.

3 استادیار، دپارتمان زبان‎شناسی شناختی، پژوهشکدۀ علوم‌شناختی، تهران، ایران

4 استاد، دپارتمان روان‌پزشکی دانشگاه علوم پزشکی تهران، تهران، ایران.

5 استادیار، دپارتمان مدل‎سازی، پژوهشکدۀ علوم‌شناختی و مغز، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
چکیده

هدف از پژوهش حاضر، نشان ­دادن این نکته است که طرح­وارۀ حوزۀ مبدأ استعاره­هایِ مفهومی، در حوزۀ مقصد آن­ها نیز شکل می­گیرد و بر آن اثرگذار است. به این منظور، تعداد 3 متن کوتاه استعاره­ای و 3 متن متناظر غیر­استعاره­ای آن­ها در نرم­افزار سایکوپای، در دو نسخۀ دیداری و شنیداری طراحی شد و 47 نفر از افراد پس از خواندن/ شنیدن متن­ها، در معرض بازشناسی کوتاه­مدت آن­ها قرار گرفتند. داده­های به‎دست­آمده، با استفاده از نرم­افزار اس.پی.اس.اس. 23 تحلیل شد و نتایج نشان داد که آثاری از طرح­وارۀ اصلی متن­ غیراستعاره­ایِ متناظر با متن استعاره­ای، در متن استعاره­ای نیز به­چشم می­خورد. این یافته ما را به این فرض نزدیک می­کند که در استعاره­ها این طرح­وارۀ حوزۀ مبدأ است که بر حوزۀ مقصد فرا فکنده می­شود و آن استعاره را قابل فهم­تر می­سازد.