صورت بندی مولفه های حیوانی( اساطیری – زمینی) در آثار معین مصور هنرمند دوره صفوی(1024_1115ه ق) مطالعه موردی چهار نگاره
نویسندگان
1 دانشیار گروه نقاشی. دانشکده هنر (رییس کنونی). دانشگاه الزهرا (س). تهران. ایران. دانشکده هنر
2 دانشجوی کارشناسی ارشد نقاشی. دانشکده هنر. دانشگاه الزهرا (س). تهران. ایران.
doi
10.22034/crtc.2024.434312.1133چکیده
مکتب اصفهان از سبک نگارگریِ دوره صفوی، دوره ای درخشان از هنر نگارگری ایران است که مصورسازی نسخ خطی ازجمله شاهنامه، به دلیل ویژگی حماسیاش و همچنین حضور حیوانات اساطیری، مورد توجه نگارگرانی از جمله معین مصور بوده که در جانورسازی تبحر و نگاه متفاوتی داشته است.یکی از جنبههای معنانمایانه در نقاشی مکتب اصفهان دورهی صفوی پرداختن به مضامین حیوان نگاری است. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر، بررسی عناصر و کیفیات بصری نقوش جانوری و اساطیری، و چگونگی ترکیببندی این نقوش در چهار اثر از معین مصور است. پرسش اصلی عبارت است از: نقوشِ جانوری و اساطیری در چهار اثر مورد بحث، دارای چه مؤلفههای بصری هستند و نحوهی ترکیب بندی آنان چگونه است؟ این پژوهش از منظر هدف، بنیادی و از نظر روش کیفی است که به صورت توصیفی- تحلیلی و با استناد به منابع معتبر کتابخانهای انجام شده است. نتیجهی این پژوهش حاکی از آن است که با واکای مؤلفههای بصری همچون خط، رنگ، بافت، ریتم، حرکت و نحوهی ترکیب بندی در نگاره های جانوری و اساطیری معین مصور در چهار اثر مذکور، مشخص گردید که به طور کلی نگارگر برای ایجاد ترکیببندیهای حلزونی، منتشر و اسپیرالی در نگارهها،از عناصر بصری همچون خطوط منحنی و مورب به منظور القای کیفیتِ بصریِ حرکت و ریتم استفاده نموده است. همچنین کاربرد رنگهای تیره و روشن و گرم وسرد نیز ضمن گردش چشم به کیفیتِ بصریِ تضاد منجر شده است.