توسعه دیپلماسی علم مبتنی بر زیستبوم جدید ارتباطات علم
نویسندگان
1 دکتری علوم ارتباطات - دانشگاه علامه طباطبائی، پژوهشگر مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور(نویسنده مسئول )
2 دانشجوی دکتری فلسفه علم - پژوهشکده حکمت و فلسفه ایران، پژوهشگر مرکز تحقیقات سیاست علمی کشور
doi
10.22034/jcsc.2025.2047053.2786چکیده
در دهههای اخیر، فناوری و رسانههای جدید تغییرات زیادی در زیستبوم ارتباطات علم ایجاد کردهاند. این تغییرات نه تنها بر روند ارتباط دانشمندان و عموم مردم تأثیر گذاشتهاند، بلکه در دامنه دیپلماسی علم نیز موثر بودهاند. در واقع، دیپلماسیعلم هم متاثر از این تغییرات و نوعی از «دیپلماسی جدید» است که موجب شده است که وظایفی که به طور سنتی توسط بازیگران صریح مانند وزارت امور خارجه و خدمات دیپلماتیک و کنسولی انجام میشد توسط بازیگران ضمنی و غیرنهادی و با استفاده از نسل دوم ارتباطات علم نیز انجام شود. این مقاله که به روش مرور روایتی انجام شده است به دنبال پاسخ به این سوال است که تغییرات جدید در ارتباطات علم چه تاثیری بر دیپلماسی علم میگذارد؟ برای پاسخ به این سوال ابتدا ۱۳۸ منبع از پایگاههای معتبربینالمللی مورد بررسی قرار گرفت که پس از حذف ۷۴ منبع به دلیل نامرتبط بودن چکیده و متن به سوال پژوهش، ۶۴منبع مرتبط برای بررسی نهایی درنظر گرفته شد. این مقاله سعی دارد با مرور روندهای تجربی و نظری این حوزه به نقش تازهای که ارتباطات علم در دیپلماسی علم ایفا میکند بپردازد و بدین منظور مدل مفهومی برای جایگاه جدید ارتباطات علم در دیپلماسی علم ارائه میکند. ابتدا، زیستبوم جدید ارتباطات علم مورد بررسی قرار میگیرد، سپس اثرات این تغییرات و همزیستی ارتباطات علم نسل اول و دوم بر روی دیپلماسی علم تبیین میشود. در نهایت، با تکیه بر این مدل مفهومی، تأثیر تکثر واسطهها و چالشهای جدید این زیستبوم بررسی میشود.