معرفی، نقد و بررسی نسخ خطی دیوان صحبت لاری
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری. گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد فیروزآباد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، فیروزآباد ، ایران.
2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد فیروزآباد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، فیروزآباد ، ایران
3 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی ، واحد فیروزآباد ، دانشگاه آزاد اسلامی ، فیروزآباد ، ایران
doi
10.22034/crtc.2023.423816.1125چکیده
صحبت لاری از شاعران دورهی بازگشت است که دیوان وی نخستینبار نوهاش به صورت چاپ سنگی در بمبئی و سهبار دیگر نیز بههمت کتابفروشی معرفت ویرایش و چاپ شده است. نگارندگان برای فراهم کردن یک متن مصحح و انتقادی از دیوان صحبت به جمعآوری نسخ خطی از اشعار وی پرداختند که شامل بخش عمده یا برخی از اشعار صحبت میباشند و عبارتاند از: نسخ کتابخانه و موزه ملی ملک، کتابخانه اراک و مرکز احیاء قم که عمدهی اشعار صحبت را در برمیگیرند و نیز نسخ کتابخانه ملی و نسخه اهدایی کتابخانه حکمت که حاوی بخشی از غزلیات اوست و نسخهای که تنها شامل کتاب رونق انجمن است. نسخه خطی کتابخانه شاهچراغ (ع) هم یک قصیده را در بردارد. این تحقیق نظری که با شیوهی توصیفی ـ تحلیلی و بر اساس مستندات کتابخانهای انجام شده؛به معرفی، تطبیق و نقد و بررسی این نسخ میپردازد.نتایج به دست آمده نشان میدهد که تمام این نسخ ـ حتی دو نسخهای که توسط نوادگان صحبت چاپ یا کتابت شده ـ گذشته از اختلاف در تعداد ابیات در ضبط لغات هم که گاهی در حد یک مصرع نیز هست، با هم اختلاف دارند. دیوان چاپ معرفت نیز هر چند از نظر تعداد ابیات کاملترین نسخه است؛ اما در ضبط با نسخ یاد شده اختلافهایی دارد. اختلافهای نسخ چاپی و خطی بهگونهای است که نمیتوان یکی از آنها را بهطور مطلق ارجح دانست، زیرا مثلاً در یک قصیده ممکن است در ضبط بیتی ارجحیت با نسخهای خاص و در بیت بعد با دیگری باشد.
