خودآرمان ، خودباید ، انگیزه یکپارچه و انگیزه‌های ابزاری در میان فارسی‌‌آموزان غیرایرانی: بررسی موردی زبان-آموزان چینی و کره‌ای

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری زبان‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

2 دانشیار گروه زبان‌شناسی دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

3 استادیار آموزش زبان فارسی به غیر‌فارسی‌زبانان، دانشگاه بین‌المللی امام خمینی(ره)، قزوین، ایران

4 استادیار گروه زبان و ادبیات فارسی و گروه زبان‌شناسی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

در تئوری­سازی مربوط به انگیزش زبان دوم، خودهای ممکن و انگیزش یکپارچه به­مثابۀ چارچوب­های مکمل در نظر گرفته می­شوند و تحقیقات انگیزشی­ای که تئوری­های مربوط به خود­ها و هویت زبان­آموزان را به ارمغان آوردند، بسیار نویدبخش بوده­اند Macintyre et al., 2009: 14)). از این رو، پژوهش حاضر به بررسی چهار عامل انگیزشی خودباید، خودآرمان، یکپارچگی و ابزارسازی در میان فارسی­آموزان کره­ای و چینی می­پردازد. بدین منظور، 20 دانشجوی کره­ای و چینی، از مرکز آموزش زبان فارسی دانشگاه فردوسی مشهد انتخاب شدند. این فارسی­آموزان به پرسش­نامه­ای 36 آیتمی برگرفته از پژوهش­های دورنی (2009) وتاگوچی و همکاران (2009) پاسخ دادند. در­نهایت، داده­ها با استفاده از نرم­افزار اس. پی. اس. اس. تحلیل شد. نتایج پژوهش نشان داد بین خودباید و خودآرمان فارسی­آموزان کره­ای با چینی تفاوت معنی­داری وجود دارد، به ­گونه­ای که خودآرمان فارسی­آموزان کره­ای بیشتر از چینی­ها و خودباید فارسی­آموزان چینی بیشتر از کره­ای­هاست. علاوه بر این، بین انگیزۀ ابزاری ارتقا­دهندۀ فارسی­آموزان چینی و کره­ای تفاوت معنی­داری مشاهده شد و این در حالی است که بین انگیزه­های ابزاری بازدارندۀ این دو گروه از فارسی­آموزان تفاوت معنی­داری وجود نداشت. همچنین، نتایج پژوهش مبنی بر عدم وجود تفاوت معنی­دار بین میانگین انگیزۀ یکپارچۀ فارسی­آموزان چینی و کره­ای است. علاوه بر این، نتایج پژوهش نشان داد بین انگیزۀ یکپارچۀ دانشجویان چینی و کره­ای و خودآرمان آن­ها در یادگیری زبان فارسی، رابطۀ معنی­داری وجود ندارد. همچنین، بین خودباید و انگیزۀ ابزاری بازدارندۀ فارسی­آموزان کره­ای رابطۀ معنی­دار معکوسی مشاهده شد، در حالی که بین دانشجویان چینی، بین این دو متغیر، رابطۀ معنی­داری مشاهده نشد.