بررسی ژئوشیمی عناصر نادر خاکی (REE) کانسارهای مس رسوبی در منطقه نهند- ایوند، شمال تبریز

نویسندگان

1 دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشگاه شهید بهشتی

3 دانشگاه شهید بهشتی

4 دانشگاه شهید بهشتی

5 دانشگاه زنجان

doi
چکیده

کانی‌سازی مس به صورت رسوبی در واحدهای زمین‌شناسی مربوط به دوره میوسن در چندین نقطه از آذربایجان‌شرقی شناخته شده­است. منطقه اکتشافی نهند - ایوند در 20 کیلومتری شمال تبریز، استان آذربایجان شرقی و در زون البزر غربی- آذربایجان واقع می‌باشد. سازندهای موجود در منطقه از تشکیلات رسوبی- تخریبی به سن میوسن (سازند قرمز بالایی) به همراه ولکانیک‌های داسیتی جوان‌تر تشکیل شده­است. مطالعه حاضر حاصل تلفیق شواهد زمین‌شناسی و ژئوشیمیایی جهت بررسی کانی‌سازی و منشا آن در ماسه‌سنگ‌های قرمز و خاکستری در ناحیه مورد مطالعه است. این شواهد نشان دادند که افق‌های کانی‌سازی شده در این منطقه شامل سولفیدهای پراکنده مس در طول مرزهای احیا درون ماسه‌سنگ‌های خاکستری غنی از مواد آلی در تماس با رسوبات سیلتی و مارنی، شیل، سیلت‌سنگ و ماسه‌سنگ قرمز می‌باشد. بعد از مشاهدات صحرایی، میکروسکوپی و مطالعات ژئوشیمی اولیه 35 نمونه سنگی که نماینده بخش‌های کانی‌سازی غنی از مواد آلی، شیل‌ها، ماسه‌سنگ‌های قرمز و سنگ‌های آتشفشانی بودند، به منظور بررسی الگوی عناصر نادر خاکی توسط دستگاه ICP-MS تجزیه شدند. آنالیزهای ژئوشیمیایی نسبت به شیل آمریکا (NASC) بهنجار شده و نتایج نشان داده­است که واحدهای شدیدا کانی‌سازی شده عموما در داخل ماسه‌سنگ‌های خاکستری قرار می‌گیرند و تشابه الگوی عناصر خاکی کمیاب نشان دهنده این است که ماسه‌سنگ‌های خاکستری حاوی کانی‌سازی ارتباط نزدیکی با ماسه‌سنگ‌های قرمز فاقد کانی‌سازی و در مواردی شیل‌های منطقه دارد و شباهتی با سنگ‌های ولکانیکی نشان نمی‌دهد. در مجموع می‌توان گفت که الگوی پراکندگی REE ها دیدگاه جدیدی در مورد تفسیر ارتباط محیط رسوبگذاری، کانی‌سازی و دیاژنز بعدی در اختیار ما قرار می‌دهد.