اقتصاد رفتاری و فرار مالیاتی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تهران

doi
10.22054/joer.2017.7670
چکیده

اغلب سیاست‌های مالیاتی مبتنی بر نحوه تصمیم ‌ گیری مالیات ‌ دهندگان براساس مدل‌های اقتصادی کلاسیک بنا نهاده شده است. اما بررسی‌ها نشان می ‌ دهد مدل‌های تصمیم ‌ گیری متعارف که فارغ از بنیان‌های روان ‌ شناسی- اجتماعی و تنها براساس مولفه‌ ‌ های اقتصادی طراحی شده ‌ اند، نمی ‌ تواند تحولات و نحوه دقیق عملکرد تصمیم ‌ گیران را تبیین کنند. بنابراین امروزه ادبیات گسترده ‌ ای درخصوص رفتارهای مالیاتی مبتنی بر اقتصاد رفتاری شکل گرفته است. بر این اساس در این مقاله به اختصار به بنیان‌های نظری اقتصاد رفتاری پرداخته و مطالعات نظری و تجربی صورت پذیرفته در این خصوص را مورد بررسی قرار می ‌ دهیم. بررسی‌های صورت گرفته نشان می ‌ دهد که میزان فرار مالیاتی در کشور ما با وجود اقدامات صورت پذیرفته روند روبه‌رشدی داشته و میزان قابل توجهی را به خود اختصاص می ‌ دهد. بنابراین، به نظر می ‌ رسد، بررسی مولفه‌ ‌ های مطرح شده در اقتصاد رفتاری در خصوص عوامل موثر بر فرار مالیاتی و همچنین بهره ‌ گیری از ظرفیت‌های سیاست‌گذاری مطرح شده در این رویکرد می ‌ تواند در کاهش فرار مالیاتی در کشور و همچنین افزایش کارایی نظام مالیاتی موثر باشد.