بنیان‌های نهادی بحران در مدیریت منابع آب زیرزمینی ایران

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی کاشان

2 دانشگاه علوم پزشکی مشهد

3 دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22054/joer.2017.7668
چکیده

برداشت ناپایدار از منابع آب زیرزمینی به‌طور گسترده ‌ ای باعث تبعات روز افزون اقتصادی، اجتماعی و اکولوژیکی در کشور شده است. به‌طور ویژه از زمان تصویب «قانون حفظ و حراست منابع آب‌های زیرزمینی کشور» در سال 1345 تاکنون، سیاست‌ها و قوانین متعددی در زمینه حراست از منابع آب زیرزمینی تصویب شده و وارد فرآیند اجرایی شده است با این وجود هر ساله شاهد افت شدیدتر سطح ایستابی و افزایش دشت ‌ های ممنوعه هستیم. بنابراین، این سوال مطرح می ‌ شود که مشکل کجاست و چرا با وجود قریب به 50 سال تلاش در زمینه ‌ های «سیاستگذاری، قانون ‌ گذاری و اجرا»، منابع آب زیرزمینی کشور نه تنها حراست نشده، بلکه در جهت تخریب آن نیزگام برداشته شده است. در این مطالعه با توجه به ناکارآمدی رویکرد دستوری و رویکرد مبتنی بر اطلاعات کامل و رفتار همکارانه از چارچوب نظری نهادگرایی استفاده شده و با تکیه بر روش تحقیق تلفیقی کمی-کیفی سه ‌ گانه به شناخت بستر و مولفه ‌ های تشکیل ‌ دهنده نهاد آبی پرداخته شده است. نتایج حاکی از تشدید همه‌جانبه بستر قانون ‌ گریزی در تمامی مولفه ‌ ها است.