تبیین استعاری مدل حاکمیت در بیان قرآن کریم

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری رفتار سازمانی، دانشگاه لرستان

2 نویسنده مسئول: استاد گروه مدیریت دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه لرستان

3 دانشجوی دکتری خط‌مشی‌گذاری عمومی، دانشگاه تهران، پردیس فارابی

doi
چکیده

این مقاله در پی آن است تا ضمن بررسی اجمالی انتقادات وارده به نظریات «حکمرانی خوبِ» غربی، و با هدف دستیابی به نظریه‌ای اسلامی از حکمرانی، به مطالعه ی قرآن کریم پرداخته است. نظر به حجم آیات قرآن در توضیح ابعاد حکمرانی فرعونی، سعی شده با استخراج الگویی از آن به‌عنوان «حکمرانی بد»، به روشن شدن سر دیگر طیف که «حکمرانی خوب» پرداخته شود. باروش تحقیق موضوعی در قرآن، آیات مرتبط مورد تدبر قرارگرفته و پس از به دست آوردن مفاهیم اولیه و بازبینی آن‌ها، مدل حکمرانی فرعون با بهره‌گیری از استراتژی استدلال استعاره‌ای استخراج شد. در مدل به‌دست‌آمده روشن شد که حکمرانی از منظر قرآن دارای دو بعد باطنی و ظاهری است و باطن آن که معادل نسبت حکمرانی با خداوند است، ظاهر آن که همانا نسبتش با مردم را شامل می‌شود، متجلی می‌شود. هر یک از این ابعاد دارای سه بخش نگرش، رویکرد و عملکرد هستند که بر یکدیگر اثر می‌گذارند.