آموزش مترجمی فرانسه در دانشگاه‌های ایران: بررسی مشکلات ترجمۀ واژگان چند‌معنا

نویسندگان

1 استادیار دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، تهران، ایران.

2 استادیار دانشگاه علامه طباطبائی، دانشکدۀ ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی، تهران، ایران

doi
چکیده

آموزش مترجمی در ایران، تاکنون از دیدگاه‌های مختلف بررسی شده است و کاستی‌های این آموزش و مشکلاتی که دانشجویان این رشته با آن روبه­رو هستند، از ابعاد متفاوت ارزیابی شده است. با وجود این، به­نظر می‌رسد پژوهشگران حوزۀ مطالعات و آموزش ترجمۀ زبان فرانسه در ایران، واژگان چندمعنا و چگونگی ترجمۀ این پدیدۀ ابهام‌زا را نادیده گرفته‌اند. در همین مورد، با درنظر گرفتن ویژگی­های واژگان چندمعنا و توانش دانشجویان این رشته، با نگاهی به نقشۀ هولمز/ توری از مطالعات ترجمه و شاخۀ کاربردی آن که شامل تربیت مترجم و فرهنگ لغات به­منزلۀ ابزار ترجمه است، نظریۀ کاترینا رایس از انواع متن و کاربرد آن­ها و نظریۀ گروه PACTE از توانش ترجمه در محیط‌های آموزشی،‌ از طریق دو سنجش میان ۳۲ دانشجوی مقطع کارشناسی رشتۀ مترجمی فرانسه در دو گروه و همچنین، بررسی پیکرۀ ترجمۀ کتابLe choix de lettres de Jean-Jacques Rousseau: Traduction et texte original که از سوی هشت تن از دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد رشتۀ مترجمی و ادبیات فرانسه انجام گرفته است، این مشکل بررسی شد. در مورد اول، بیشتر از دو­سوم دانشجویان گروه اول که تنها از فرهنگ دوزبانۀ فرانسه ـ فارسی استفاده کرده بودند، نتوانستند به­درستی جملات حاوی این نوع واژگان را ترجمه کنند،‌ در حالی که این میزان در گروه دوم برعکس است. در میان دانشجویان مقطع کارشناسی ارشد نیز این مشکل همچنان وجود دارد. با توجه به نتایج به­دست آمده، برای رفع این مشکل باید از فرهنگ‌های تک­زبانۀ فرانسه ـ فرانسه استفاده شود.