فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از مشکلات ترجمۀ متون ادبی- مذهبی، مسئله معادل‌گزینی برای اسامی خاص است. هدف پژوهش حاضر بررسی راهکارهای ترجمۀ نام­های خاص نهج‌البلاغه امام علی (علیه‌السلام) است. برای تحقّق هدف، سه ترجمۀ فارسی به قلم مکارم شیرازی، آیتی و جعفری و سه ترجمه انگلیسی توسط حسین، جفری، و گروه طرح کتابخانۀ اسلامی دیجیتال اهل‌البیت برگزیده شده است. برای تحلیل داده­ها از جدیدترین الگوی حاضر برای بررسی نام­های خاص (نیانجری-وانگری، 2019) استفاده شد. این مدل شامل شش راهکار «حفظ، ترجمۀ قرضی، انتقال با الحاق نکات توضیحی، اقتباس، جایگزینی با اسامی عام، حذف» است. پژوهشگر در پی یافتن پاسخ برای این پرسش است که آیا مدل نیانجری-وانگری (2019) تمام راهکارهای مترجمان را پوشش داده است؟ مترجمان چه راهکارهایی در ترجمۀ اسامی خاص در نهج­البلاغه به­کار برده‌اند؟ آیا مترجمان در بکارگیری راهکارها ثبات داشته­اند؟ آیا سوگیری خاصی در تمایل مترجمان فارسی و انگلیسی به کاربرد نوع خاصی از راهکارها وجود داشته است؟ توزیع کمّی (درصد و بسامد) راهکارها چگونه است؟ پرکاربردترین و کم‌کاربردترین راهبردهای ترجمه اسامی خاص کدامند؟ طبق یافته­های تحقیق، بالاترین بسامد در بکارگیری راهکارها توسط هر دو گروه از مترجمان فارسی و انگلیسی متعلق به دو راهکار «حفظ» و «انتقال با الحاق نکات توضیحی» است. مجموع این دو راهکار بیش از یک سوم کل راهبردها را پوشش داده­ند. از سوی دیگر، مشاهده شد که کمترین تمایل مترجمان در استفاده از راهکار جایگزینی نام­های خاص با اسامی عام بوده است.