آسیب‌شناسی بافت روده در فیل‌ماهی Huso huso پرورشی تغذیه شده با نانوذرات سلنیوم و آهن

نویسندگان

1 انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، گیلان، ایران

2 انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، گیلان، ایران

3 انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، گیلان، ایران

4 انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، گیلان، ایران

5 انستیتو تحقیقات بین المللی ماهیان خاویاری، موسسه تحقیقات علوم شیلاتی کشور، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، رشت، گیلان، ایران

doi
10.22124/janb.2025.29961.1283
چکیده

این مطالعه با هدف بررسی تأثیر سطوح مختلف نانوذرات سلنیوم (Se-NPs) و نانوذرات آهن (Fe-NPs) بر ساختار بافت روده فیل­ماهی (Huso huso) پرورشی انجام شد. تعداد 135 عدد فیل­ماهی پرورشی (با میانگین وزنی 3/32 ± 4/276 گرم و میانگین درازای کل 2 ± 40 سانتی متر) به طور تصادفی در 27 مخزن فایبر­گلاس در 9 تیمار مختلف با 3 تکرار توزیع شدند. تیمارها شامل تیمار 1: شاهد (بدون افزودن نانوذرات)، تیمار 2: mg/kg Se-NPs 1، تیمار 3: mg/kg Se-NPs 2، تیمار 4: mg/kg Fe-NPs 100، تیمار 5: mg/kg Fe-NPs 100 + mg/kg Se-NPs 1، تیمار 6: mg/kg Fe-NPs 100 + mg/kg Se-NPs 2، تیمار 7: mg/kg Fe-NPs 200، تیمار 8: mg/kg Fe-NPs 200 + mg/kg Se-NPs 1، تیمار 9: mg/kg Fe-NPs 200 + mg/kg Se-NPs 2 بود. میزان غذادهی به ماهی­ها در طی دوره پرورشی بر اساس وزن و درجه‌حرارت آب 3-2% زی‌توده بود و روزانه در سه نوبت (ساعات 8، 15 و 21) و به مدت 8 هفته انجام شد. در پایان آزمایـش از بافت روده شـش ماهی از هر تیمار نمونه‌برداری شد. نمونه­ها طبـق روش استاندارد بافت­شناسی با استفاده از دستگاه عمل­آوری بافت، آبگیری، شفاف‌سازی، پارافینه و قالب­گیری شدند. سپس توسط دستگاه میکروتوم برش داده شد و با روش هماتوکسیلین-ائوزین (H&E) رنگ‌آمیزی و توسط میکروسکوپ نوری بررسی شدند. آسیب­های مشاهده شده در بافت روده شامل استحاله (دژنراسیون) پرزها، نفوذ یاخته های التهابی در لایه زیر مخاطی، نفوذ یاخته های التهابی در لایه عضلانی، پرخونی (زیر لایه سروزی) و نکروز در لایه عضلانی بود. در مجموع کمترین میزان آسیب در تیمار 5 (برابر با شاهد) و سپس تیمار 8 مشاهده شد. نتایج نشان می‌دهد که استفاده تلفیقی از نانوذرات آهن و سلنیوم به ترتیب با دوزهای 100 میلی‌گرم نانوذره آهن و 1 میلی‌گرم نانوذره سلنیوم در هر کیلوگرم جیره غذایی فیل‌ماهی مناسب‌تر است.