نگرشی برمخاطرات شیمیایی منابع غذایی آبزیان با تاکید بر فلزات سنگین

نویسندگان

1 موسسه آموزش و ترویج کشاورزی، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی (AREEO)، تهران، ایران

2 گروه بهداشت خوراک دام ، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه آزاد اسلامی، ایران

doi
10.22124/janb.2025.30345.1288
چکیده

مواد غذایی با منشأ آبزیان بخش مهمی از سفره غذایی انسان را تشکیل می‌دهند و آبزی‌پروری یکی از اجزای مهم در امنیت غذایی جهان به‌حساب می‌آید. صنعت آبزی‌پروری با چالش‌های متعددی در زمینه ایمنی خوراک مواجه است که می‌تواند بر سلامت موجودات آبزی و ایمنی محصولات غذایی مشتق شده از آن‌ها تأثیر بگذارد. هدف این مقاله، بررسی چالش‌های چندوجهی مرتبط با ایمنی خوراک در آبزی‌پروری و پیشنهاد راه‌حل‌های بالقوه با استفاده از طیف وسیعی از منابع علمی است. شیوه‌های آبزی‌پروری به­طور قابل‌توجهی در چند دهه گذشته به دلیل افزایش تقاضا برای ماهی و محصولات دریایی تکامل‌یافته است. با وجود این، این شیوه‌ها به‌ویژه در مورد آلودگی خوراک آبزیان بدون چالش نخواهند بود. آلودگی‌های شیمیایی در منابع اولیه و محصول نهایی خوراک آبزیان از ابعاد مختلفی از جمله سموم قارچی، فلزات سنگین و میکروپلاستیک‌ها بررسی می‌شوند که می‌توانند اثرات مضری بر روی موجودات آبزی و سلامت انسان داشته باشد. تأثیر فلزات سنگین بر سلامت ماهی موضوعی است که در سال‌های اخیر توجه زیادی را به خود جلب کرده است. فلزات سنگین مانند جیوه، سرب، کادمیوم، آرسنیک وکروم آلاینده‌های محیطی پایداری هستند که می‌توانند در اکوسیستم‌های آبی انباشته شوند و از طریق مصرف ماهی‌های آلوده اثرات مضری بر سلامت ماهی و متعاقباً سلامت انسان داشته باشند. تجمع زیستی این فلزات در بافت‌های آبزیان خطرات جدی به همراه دارد، زیرا می‌توانند عملکردهای فیزیولوژیک و توانایی‌های تولیدمثلی را مختل کنند که متعاقباً منجر به اختلالات سلامتی هم در موجودات آبزی و هم در انسان خواهند شد. همچنین باید در مراحل ساخت صنعتی و در فرآیندهای تولید خوراک در کارخانه‌های تولید خوراک آبزیان نکات نظارتی در غالب استاندارهای تولید بهداشتی اجرا شود.