فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف از پژوهش پیش­‌رو آن است که ضمن معرفی مفهوم طرح­واره‌های مرتبۀ دوم در نظریۀ ساخت­واژۀ ساختی (Booij, 2010, 2018) از آن در تحلیل چند ساختار ساخت­واژی زبان فارسی استفاده شود و نحوۀ شکل‌گیری این ساختارها را تبیین کند. طرح­وارۀ مرتبۀ دوم را مجموعه‌ای از دو یا چند طرح­واره دانسته‌اند که میان آن­ها رابطۀ جانشینی برقرار است که در این پژوهش به‌منزلۀ ابزاری برای تحلیل سه ساختاری که بیشتر در حوزه‌های مربوط به رشته‌ها، گرایش‌ها و فناوری‌های علمی کاربرد دارند، استفاده می­شوند. این ساختارها عبارت­اند از: 1. اسم‌های دارای ساختار [اسم ـ شناسی ـ ی] و صفت‌های نسبی متناظر با آن­ها؛ 2. اسم‌های دارای ساختار [اسم ـ نگار ـ ی] و صفت‌های نسبی متناظر با آن­ها و 3. اسم‌های دارای ساختار [اسم ـ کاوی ـ ی] و صفت‌های نسبی متناظر با آن­ها. یافته‌های پژوهش بیانگر آن است که مفهوم طرح­وارۀ مرتبۀ دوم ابزار مناسب و کارآمدی برای تحلیل این ساختارها بوده است و رویکرد ساخت‌بنیاد خلاف رویکرد اشتقاقی ـ که توانایی تبیین اینچنین ساختارهایی را ندارد ـ به­خوبی می‌تواند چگونگی شکل‌گیری این ساختارها را برای ما تبیین کند.