تأثیر جیره حاوی پودر و عصاره اتانولی گیاه سرخارگل (Echinacea purpurea) بر فاکتورهای ایمنی غیر اختصاصی-ضداکسایشی همولنف میگوی سفید غربی (Litopenaeus vannamei) در مواجهه با استرس pH

نویسندگان

1 گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، هرمزگان

2 گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، هرمزگان

3 گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، هرمزگان

4 گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، هرمزگان

5 گروه شیلات، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، هرمزگان

doi
10.22124/janb.2025.29579.1271
چکیده

گیاه سرخارگل (Echinacea purpurea) به دلیل دارا بودن ترکیبات فنولی، پلی ساکاریدها و آلکالوئیدها به‌عنوان یک مکمل طبیعی در بهبود عملکرد دستگاه ایمنی و مقاومت در برابر استرس ­های محیطی در آبزی پروری قابل استفاده است. در این تحقیق، تأثیر جیره ­های حاوی عصاره و پودر گیاه سرخارگل بر عملکرد دستگاه ایمنی-ضد اکسایشی همولنف میگوی سفید غربی (Litopenaeus vannamei) در مواجهه با استرس pH بررسی شد. میگوها به مدت 68 روز با جیره‌هایی شامل غلظت‌های مختلف عصاره (25/0%، 5/0%، و 1%) و پودر (25/0%، 5%، و 10%) این گیاه تغذیه شدند و سپس به مدت 24 ساعت در معرض pH اسیدی (5/4) و قلیایی (5/9) قرار گرفتند. درpH  اسیدی و قلیایی، تعداد کل هموسیت‌ها به‌جز در تیمار حاوی 25/0% عصاره، در دیگر تیمارها به‌طور معنی‌داری کم­تر از گروه شاهد بود (P<0.05). یاخته‌های گرانولار بزرگ در پاسخ به استرس pH اسیدی تفاوت معنی‌دار بین تیمارها نشان ندادند (P>0.05)، اما در پاسخ به استرس pH قلیایی، به‌جز تیمار 25/0% عصاره، در دیگر تیمارها به‌طور معنی‌داری کم­تر از گروه شاهد بودند (P>0.05). همچنین، در شرایط استرس pH اسیدی و قلیایی، یاخته‌های نیمه‌گرانولار و هیالین و فعالیت آنزیم‌های لایزوزیم، سوپراکسید دیسموتاز، گلوتاتیون پراکسیداز و کاتالاز در غلظت‌های پایین‌تر عصاره و بالاتر پودر تفاوت معنی‌داری با گروه شاهد نداشتند (P>0.05)، اما با افزایش غلظت‌ عصـاره و کاهش پـودر، فاکتورهای ایمنی- ضد اکسایشی نسبت به گروه شاهد کاهش یافتند (P>0.05). تیمار حاوی 25/0% عصاره سرخارگل بیش­ترین تأثیر مثبت را در پاسخ ایمنی میگو به استرس pH نشان داد، به طوری ­که در مواجهه با استرس pH اسیدی و قلیایی تعداد هموسیت‌ها و فعالیت آنزیم ­های ایمنی- ضد اکسایشی در این تیمار تفاوت معنی‌داری با گروه شاهـد نداشت. ایـن تـأثیر مـثبت احـتمالاً به دلـیل وجـود متـابولیت ­های مـؤثـر به­ خصوص پـلی­فنول­ ها و پلی ­ساکاریدهای عصاره گیاه سرخارگل است.