فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه از تدریس تأمل­گرایانه به­منزلۀ محک ﺟﺪیـﺪی در ﻣﻬـﺎرت­ﻫـﺎی ﺗـﺪریﺲ یاد می­شود. تحقیقات تجربی زیادی در مورد ابزارهای مختلف برای به­کار بستن تدریس تأمل­گرایانه، از­جمله نوشتن دفترچۀ یادداشت، ضبط ویدئوی کلاس و پژوهش کلاسی انجام شده است؛ اما پژوهش کافی در حوزۀ تدریس تأمل­گرایانۀ معلمان با استفاده از ابزار پژوهشی دفترچۀ یادداشت5 به­ویژه در ایران، انجام نشده است. پژوهش مختلط حاضر، به بررسی میزان و نوع تدریس تأمل­گرایانۀ معلمان زبان انگلیسی ایرانی می­پردازد. بخش کمی از پژوهش شامل نمونه­گیری تصادفی متشکل از ٢٥٠ معلم زبان ایرانی مرد و زن با مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد، در رشته­های زبان­شناسی، ترجمه، آموزش زبان و ادبیات زبان انگلیسی بودند. از ٢٥٠ شرکت­کننده در این بررسی، نمونه­گیری اتفاقی (در دسترس ( انجام شد و ٦٠ معلم مرد و زن از دو آموزشگاه زبان در شهر سبزوار در این مطالعه شرکت کردند. آن­ها به­صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و گروه شاهد، هر کدام با ٣٠ نفر شرکت­کننده تقسیم شدند. داده­ها به­وسیلۀ روش­هایی ـ که در ادامه ذکر می­شود ـ جمع­آوری شد: پرسش­نامۀ اکبری و همکاران (2010) که به ٢٥٠ معلم زبان داده شد؛ ٦٠ دفترچۀ یادداشت که ٦٠ نفر معلم زبان نوشته بودند. نتایج نشان داد معلمان مؤلفه­های فراشناختی و شناختی، تدریس تأمل­گرایانه را بیشتر و مؤلفه­های عملی را کم­تر به­کار می­برند. بر اساس مدل فرل (2004)، نتایج دفترچۀ یادداشت­ها تجزیه و تحلیل شد و نتایج آن نشان داد که معلمان سه نوع تأمل، یعنی تأمل قبل، حین و بعد عمل را با درجه­های مختلف به­کار می­برند. همین­طور از تحلیل کیفی محتوای دفترچه­ها، چارچوبی متشکل از مؤلفه­های فراشناختی، شناختی، زبان­آموز و انتقادی به­دست آمد. کاربرد یافته­های پژوهش حاضر برای مربیان و دست­دراندرکاران برنامه­های آموزشی تربیت معلم ذکر شده است. واژه­های کلیدی: تدریس تأمل­گرایانه، انواع تأمل، دفترچۀ یادداشت، محیط زبان انگلیسی.