سبک‌شناسی گفتمانی خطبۀ 28 نهج‌البلاغه از منظر فرانقش اندیشگانی و بینافردی بر اساس رویکرد نظریۀ نقش‌گرای هلیدی

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان و ادبیات عربی دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران

2 دانشجوی دکتری علوم قرآن و حدیث، دانشگاه آزاد اسلامی واحد ساری، ساری، ایران

doi
چکیده

در این پژوهش، سبک گفتمانی خطبۀ 28 نهج­البلاغه از منظر دو فرانقش اندیشگانی و بینافردی نظریۀ نقش­گرای هلیدی، میزان بسامد فرایندها در فرانقش اندیشگانی و نحوۀ شکل‏گیری و صورت­بندی معنا در لایۀ ارتباط با مخاطب برای بیان گفتمانی در سطح فرانقش بینافردی بحث و بررسی شده ‏است. این جستار با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی در پی آن است تا با به­کار گیری نظریۀ نقش‏گرای هلیدی در دو سطح فرانقش اندیشگانی و بینافردی در خطبۀ 28 ـ که گفتمانی توصیفی از دنیا و آخرت است ـ ضمن تحلیل بندهای خطبه از جهت بسامد فرایندها‏، نحوۀ تعامل با مخاطب برای انتقال مفاهیم را تبیین کند. نتایج به­دست آمده نشان‏ خواهد داد که حضرت علی(ع) با به­کار گیری بسامد بالای فرایندهای مادی و وجه خبری در خطبه سعی در ملموس و عینی نشان دادن نگرش خود نسبت به دنیا و آخرت و اقناع‏سازی مخاطب در ترک دنیاپرستی و توجه به آخرت­گرایی دارد.