پتروگرافی و ژئوشیمی سنگهای آتشفشانی پلیو-کواترنری منطقه ناسفنده، شمال شرق نهبندان (شرق ایرن)
نویسندگان
1 دانشگاه بیرجند
2 دانشگاه بیرجند
3 دانشگاه بیرجند
doi
چکیده
مجموعه آتشفشانی ناسفنده واقع در بخش شمالشرقی نهبندان، یکی از رخنمونهای جوان است که بر روی نهشتههای رسوبی (شبه فلیش) و در امتداد گسل نهبندان شرقی در بخش شمالی ایالت ساختاری سیستان قرار گرفته است. ترکیب سنگشناسی این مجموعه شامل تراکی آندزیت، آندزیت بازالت، بازالت و اُلیوین بازالت با بافتهای پورفیری با خمیرهی میکرولیتی، جریانی و حفرهای میباشد. کلینوپیروکسن و اُلیوین به همراه مقادیر کمی آمفیبول، فنوکریستهای آنها را تشکیل میدهند. وجود فنوکریستهای کلینوپیروکسن و منطقهبندی در آنها، بهخصوص حضور تیتان اوژیتها، وجود اُلیوینهای خود شکل و فاقد حاشیهی واکنشی، عدم حضور ارتوپیروکسن و نبود پلاژیوکلاز بهصورت فنوکریست از مشخصات این سنگها است. بررسیهای ژئوشیمیایی نشان میدهد که این سنگها ماهیت آلکالن سدیک دارند. الگوی نمودارهای عناصر خاکی بهنجار شده نسبت به کندریت غنیشدگی از عناصر LREE نسبت به عناصر HREE را نشان میدهند که دلیلی بر منشاء گرفتن ماگمای تشکیل دهندهی این سنگها از ذوب بخشی درجه پایین یک گوشتهی گارنت لرزولیتی است. حضور زینولیتهای گوشتهای (زینولیتهای پیروکسنیتی) و طبیعت آلکالن این گدازهها، مؤیٌد صعود سریع ماگما از عمق زیاد میباشد و طبق نمودارها در مجموعههای درون صفحهای جای میگیرند.