معرفی نسخه خطی شرح الاسماء الحسنی ،تألیف عبدالعزیز بن نصیر السمرقندی

نویسندگان

1 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی

2 دانشجوی دکتری گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی

3 استاد گروه زبان و ادبیات فارسی دانشگاه خوارزمی

doi
10.22034/crtc.2024.444142.1141
چکیده

مبحث اسماءالحسنی محل تأمل و تحقیق بسیاری از محققان و عارفان و متکلمان بوده و موجب تألیف رساله‌های فراوانی در این زمینه شده است. این مقاله به معرفی و بررسی نسخۀ خطی شرح الاسماء الحسنی، تألیف عبدالعزیز بن نصیر سمرقندی، به تاریخ کتابت: 874، پرداخته است. از این اثر دو نسخه شناخته شده است؛ نسخۀ کتابخانۀ چلبی عبدالله افندی در ترکیه و نسخه ای که در کتابخانۀ مجلس شورای اسلامی نگهداری می شود. در این پژوهش افزون بر معرفی این نسخۀ خطی از حیث محتوا و مضمون برخی ویژگی‌های زبانی و ادبی آن نیز موردمطالعه و بررسی قرار گرفته است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی تحلیلی با استناد به نسخه های خطی و باتکیه‌بر منابع کتابخانه‌ای است. دستاورد این تحقیق نشان می‌دهد که اگرچه ساختار متن معناگراست با این‌حال متن همراه با آرایش‌های لفظی است و به شیوه‌ای محرّرانه کتابت شده است . مؤلف بحث خود را از معانی لغوی آغاز می‌کند و سپس با استفاده از آیات، روایات، علوم ادبی و لغت، مباحث کلامی و فلسفی، به شرح و توضیح اسماءالحسنی می پردازد . شرح الاسماء الحسنی در واقع تلفیقی از شروح لغوی، روایی، کلامی و عرفانی است که برای درک بیشتر خواننده و بیان رساتر معانی، متن دارای اطناب است.