مقایسه آلودگی قارچی خوراک ماهی قزال آلای رنگین کمان در مزارع پرورشی مناطق دشت و کوهستان
نویسندگان
1 گروه میکروبیولوژی و ایمونولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران
2 گروه میکروبیولوژی و ایمونولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران
3 گروه فراورده های بیولوژیک دامی، سازمان جهاد دانشگاهی تهران، تهران
4 گروه بهداشت و تغذیه دام و طیور، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران
5 گروه میکروبیولوژی و ایمونولوژی، دانشکده دامپزشکی، دانشگاه تهران، تهران
doi
10.22124/janb.2024.26738.1234چکیده
افزایش مداوم مصرف آبزیان به دلیل محدودیت منابع دریایی منجر به توسعه پرورش آبزیان در دریا و خشکی شده است. آلودگی قارچی خوراک با تغییر ترکیب مواد مغذی و تولید سموم قارچی باعث کاهش کیفیت غذایی و سلامتی خوراک میشود. این مطالعه با هدف بررسی آلودگی قارچی ماهی قزلآلای رنگینکمان در انبار مزارع در شش استان کرمانشاه، البرز، قزوین، لرستان، تهران و مازندران انجام شد. بعد از نمونهبرداری از خوراک و تهیه رقتهای سریالی اقدام به کشت سطحی در محیط YGC و شمارش تعداد کلی پرگنههای قارچی شد. جنس و گونـه قارچها بر اساس ویژگیهای ریختشناسی ماکروسکوپی و میکروسکوپی و آزمایشهای بیوشیمیایی شناسایی شد. تعداد کلنیهای قارچ در همه نمونهها کمتر از حد استاندارد بود. در مجموع، ۱۵۸ جدایه قارچی از ۱۶ جنس قارچ از نمونهها به دست آمد. آلودگی نمونههای خوراک به جنس آسپرژیلوس 47/90% و فراوانی این جنس 25/70% بود. آلودگی نمونههای خوراک به گونههای مولد آفلاتوکسین 57/78% و فراوانی این گونهها 79/22% بود. آسپرژیلوس نایجر و آسپرژیلوس فومیگاتوس با 95/80% و 66/66% آلودگی نمونههای خوراک و فراوانی 52/21% و 72/17% بیشترین آلودگی بین گونههای قارچی در خوراک را داشتند. آلودگی نمونههای خوراک به گونههای جنس فوزاریوم و جنس پنیسیلیوم 76/4% و 8/23% و فراوانی آنها در جمعیت قارچی 26/1% و 32/6% بود. آلودگی خوراک به گونههای آفلاتوکسینزا آسپرژیلوس و آسپرژیلوس نایجر در مزرعههای واقع در کوهستان بیشتر بود و آلودگی به گونه آسپرژیلوس فومیگاتوس و جنس فوزاریوم و پنیسیلیوم در مزرعههای واقع در دشت بیشتر بود. نتایج این تحقیق نشان داد با وجود پایین بودن تعداد کلی پرگنههای قارچی در نمونهها خوراک بیشترین فراوانی و درصد آلودگی مربوط به جنس آسپرژیلوس و بهخصوص گونههایی با توانایی تولید سموم قارچی آفلاتوکسین و اکراتوکسین مربوط بود.