مرزگذاری بین خالق و مخلوق با تحلیل مفهوم تجزیه پذیری و لوازم آن از منظر عقل و نقل

نویسندگان

1 دکترای فلسفه و کلام دانشگاه شیراز،

2 استادیار گروه آموزش معارف اسلامی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

3 دانشیار دانشگاه شیراز

doi
10.22034/kalam.2024.557
چکیده

مرزبندی بین ماهیت خداوند و مخلوقات او اهمیت ویژه‌ای دارد. بدون این مرزبندی، ممکن است مخلوق، خالق پنداشته شود شاهد این ادعا آن است که مکاتب مختلف فلسفی و کلامی، هرکدام، همدیگر را به پرستش خدایی مخلوق متهم می‌‌کنند. و تنها معبود معرفی شده در مکتب خود را خداوند و خالق می‌دانند. همچنین نداشتن ملاک‌‌هایی عقلی و نقلی برای تمیز خالق از مخلوق این امکان را برای انسان‌های شرور یا موجودات اهریمنی به وجود می‌آورد که خود را خداوند معرفی کنند و به نام خداوند بشریت را به بندگی خویش دعوت کنند از این رو در این پژوهش با تکیه بر تحلیل مفهوم تجزیه پذیری و تجزیه ناپذیری، و استشهاد به نقل، برای اولین بار سی و دو ویژگی‌ متناظرِ جهان مخلوق و خداوند خالق استخراج شده است تا خواننده بتواند با در نظر گرفتن این ویژگی‌ها به شیوه برآیندی بین مدعیان خدا پرستی قضاوت کند و خود و دیگران را از انحراف در خداشناسی یا گیر افتادن در عرفان‌ها و فلسفه‌های دورغین یا مذاهب منحرف همانند وهابیت برهاند.