بررسی عوامل موثر بر کیفیت آب زیرزمینی منابع آب معدن گل‌گهر با استفاده از تحلیل عاملی

نویسندگان

1 دانشیار آب‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهیدبهشتی

2 کارشناس ارشد آب‌شناسی، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

doi
چکیده

آب مورد نیاز مجتمع گل‌گهر از سه حوضه آبى چاه‌دراز، قطاربنه و خیرآباد و همچنین چاه‌هایی که در محدوده معدن حفر شده است، تامین می‌شود. با توجه به اینکه در کارخانجات معدن گل‌گهر از آبی با شاخص‌های خاص صنعتی استفاده می‌شود، بررسی و شناخت خصوصیات هیدروژئوشیمی منابع تامین آب معدن، مقایسه این منابع با یکدیگر و ارزیابی آنها به منظور تامین مطمئن آب برای مصارف مرتبط با معدن گل‌گهر لازم و ضروری می‌باشد. در این تحقیق از نتایج آنالیز شیمیایی 87 نمونه­ آب برداشت شده از حوضه‌های آبریز چاه‌دراز (34 نمونه)، قطاربنه (24نمونه)، خیرآباد (9نمونه) و همچنین محدوده معدن گل‌گهر (20 نمونه) که در سال 1390 توسط آزمایشگاه معدن گل‌گهر مورد سنجش قرار گرفته شده، استفاده شد. جهت بررسی همزمان متغیرهای مختلف موثر بر کیفیت آب زیرزمینی در منطقه مورد مطالعه از روش تحلیل عاملی استفاده شد. بر اساس نتایج تحلیل عاملی به طور کلی دو عامل مشخص شد. عامل اول را می‌توان به فرآیند نفوذ آب شور نسبت داد. با توجه به درصد بالایی که عامل اول دارد می توان نتیجه گرفت که کفه نمکی سیرجان مهمترین عامل در تعیین کیفیت آب زیرزمینی مناطق مورد مطالعه است. عامل دوم توسط یون‌های بیکربنات و نیترات مشخص شده است. عامل دوم را می‌توان هم تاثیر زمین شناسی منطقه و هم عوامل بشرزاد در نظر گرفت.