بازنمایی فرهنگی اختلالات روانی و افراد مبتلا به این اختلالات در دو دهه‌ی اخیر سینمای ایران

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد مشاوره خانواده؛ دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 دکتری تخصصی مشاوره، استادیار گروه مشاوره و روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (س)، قم،‌ ایران.

3 دکتری تخصصی روان‌شناسی، استادیار گروه مشاوره و روان‌شناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه حضرت معصومه (نویسنده مسئول)معصومه (س)

doi
10.22034/jcsc.2024.2027586.2743
چکیده

زمینه و هدف: پژوهش حاضر با هدف بررسی تصویر ارائه‌شده از اختلالات روانی و افراد مبتلا به این اختلالات در دو دهه‌ی اخیر سینمای ایران انجام شد. روش: در این راستا با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند تعداد زیادی فیلم سینمایی مورد بررسی قرار گرفته و نهایتاً ۱4 فیلم بر اساس ملاک‌های ورود به تحقیق انتخاب شدند. سپس فیلم‌ها با روش تحلیل محتوای کیفی و رویکرد قیاسی تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج به‌دست آمده نشان داد چهره‌ی ترسیم‌شده از افراد مبتلا به اختلالات روانی در این فیلم‌ها، چهره‌ای مردانه و محدود به قشر جوان و از طبقه‌ی بالای جامعه است. همچنین این چهره، خطرناک، بی‌ثبات، ناتوان و بی‌مسئولیت است. از طرفی اختلالات روانی در این فیلم‌ها،‌ به‌ندرت درمان‌پذیر نشان داده شده‌اند. در مورد آگاهی و حمایت خانواده نسبت به اختلالات روانی،‌ در 71/35٪ از فیلم‌ها، خانواده‌ها نسبت به وجود اختلال روانی در فرد آگاهی داشتند و از او حمایت می‌کردند. اما در سایر فیلم‌ها ما شاهد یک جو منفی و خالی از حمایت و آگاهی نسبت به اختلال روانی و فرد مبتلا به آن اختلال بودیم که همین مساله در بسیاری از موارد، روند درمان یا بهبود فرد را دچار مشکل می‌‌کرد. نتیجه‌گیری: آثار منفی ترسیم چنین چهره‌ای بر فرهنگ عمومی و در نهایت سلامت روان آن مورد بحث و بررسی قرار گرفت.