احصاء مؤلفه‌های تفکر مراقبتی بر بنیاد شناسایی ابعاد تفکر مبتنی بر سخنان امام علی (ع) در نهج‌البلاغه

نویسندگان

1 دانش آموخته دکتری، تاریخ وفلسفه تعلیم وتربیت، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 دانشیار گروه فلسفه تعلیم وتربیت، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22084/nahj.2025.29528.3071
چکیده

تفکر مراقبتی به عنوان یک عامل بازدارنده درونی، انسان­ها را آگاه می‌کند تا متوجه باشد که در تعاملات یا اعمال ارادی نمی‌تواند به خود اجازه و حق کامل بدهد تا خواسته‌های بالقوه‌اش را به فعلیت برساند. یکی از راه‌های رسیدن بشر به سلامت روانی و معنویی مراقبت و محافظت از فکر(تفکر مراقبتی) می‌باشد تا با کمک آن بتواند از تفکر خود در مسیر درست استفاده کند. هدف پژوهش حاضر احصاء مؤلفه‌های تفکر مراقبتی بر بنیاد شناسایی ابعاد تفکر مبتنی بر سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه است .روش پژوهش تحلیل مفهوم است. تحلیل مفهومی، تحلیلی است که ما به واسطه آن به فهم معتبری از معنای عادی یک مفهوم یا مجموعه‌ای از مفاهیم مرتبط دست می‌یابیم. مراحل تحلیل مفهومی ناظر بر تصمیم گیری درباره سطح تحلیل، بررسی حدود معنایی مفهوم و تحلیل مولفه‌های تفکر مراقبتی در نهج‌البلاغه به دست آمده است. ابزار پژوهش فیش‌برداری بوده و پس از جمع آوری داده‌ها نتایج به شیوه کیفی تحلیل گردید. یافته‌­ها نشان می‌دهد که سخنان امام علی(ع) در نهج‌البلاغه دارای ظرفیت‌هایی برای استخراج ابعاد مختلف تفکر مراقبتی از نگاه امام علی(ع) می‌باشد. همچنین نتایج نشان داد، با توجه به ابعاد تفکر در نهج‌البلاغه، در سخنان امام علی (ع) ظرفیت‌هایی وجود دارد که که امکان استخراج و احصاء مؤلفه‌هایی برای تفکر مراقبتی وجود دارد.