سیر تحول اهداف مجازات مبتنی بر تطور جریانات فلسفی و اجتماعی حقوق کیفری

نویسندگان

1 دکتری حقوق کیفری و جرم‌شناسی، دانشیار دانشگاه امام صادق علیه‌السلام

2 کارشناس ‌ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی

doi
چکیده

تبارشناسی تاریخی نشان می‌دهد که اهدافی چون سزاگرایی، بازدارندگی، بازپروری، موازنه‌ی عدالت جمعی، تعلیم اخلاقی و ناتوان‌سازی بزهکار در چرخش‌هایی پارادایمی و به ‌ظاهر نامنظم، به‌ عنوان هدف اصلیِ مجازات انتخاب ‌شده است. غالب پژوهش‌های موجود، به این پرسش پاسخ نداده‌اند که تطور اهداف مجازات در طول تاریخ غرب تحت تأثیر چه فاکتورهای معرفتی و غیرمعرفتی متحول شده‌ است. این نوشتار با اتخاذ روش توصیفی-تحلیلی نشان می‌دهد که تحولات پارادایمی اهداف مجازات در طول تاریخ، تابع محض جریانات فکری نبوده است؛ بلکه تبلوری از تقابل و تعامل فاکتورهای معرفتی، عوامل غیر معرفتی و شاخصه‌های اجتماعی تمدن است که در مدلی ساختاری بر هم تأثیر می‌گذارند. مبتنی بر چنین فرضی، نوشتار حاضر، ضمن تحلیل تاثیر جریانات معرفتی و فلسفی بر هدف‌گذاری نهاد مجازات، چگونگی تاثیرگذاری الگوهای رفتاریِ فاکتورهای اجتماعی مانند قدرت سیاسی و اقتصاد را نیز مورد بررسی قرار می‌دهد.