اوراق بهادار اسلامی سرمایه‌گذاری با مسئولیت اجتماعی: مروری نظام‌مند بر ادبیات علمی

نویسندگان

1 استادیار، مدیریت مالی، گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

2 استاد، مدیریت، گروه مدیریت صنعتی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانش‎آموخته دکتری، مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

4 دانشیار، مدیریت مالی، گروه مدیریت مالی، دانشکده معارف اسلامی و مدیریت، دانشگاه امام صادق علیه‌السلام، تهران، ایران

doi
10.30497/ifr.2023.243025.1709
چکیده

یکی از پیشرفت‌های اخیر بازار اوراق بهادار اسلامی، انتشار اوراق سرمایه‌گذاری با مسئولیت اجتماعی (SRI) است که بر مسائل زیست-محیطی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) تمرکز دارد. علی ‌رغم رشد چشمگیر این اوراق در چند سال گذشته، تنها تعداد معدودی از مطالعات به این مسئله پرداخته‌اند. از اینرو، هدف این مطالعه بررسی سیستماتیک ادبیات اوراق بهادار اسلامی سرمایه‌گذاری با مسئولیت اجتماعی به منظور ارائه راهنمایی جامع برای تحقیقات آینده است. در مجموع، تعداد 383 مقاله از پایگاه شبکه علم و اسکوپوس برای تجزیه و تحلیل مطالعات کتاب شناسی در طول سال‌های 2000 تا مِی 2021 انتخاب شد. پژوهش حاضر نشان می‌دهد که ادبیات اوراق SRI عمدتاً در 10 حوزه (1) تعریف اوراق SRI (2) رقابت‌پذیری (3) انواع (4) ماهیت ریسک و بازدهی (5) شرایط و ویژگی‌های طرح‌ها و پروژه‌های واجد شرایط (6) راهبردهای مورد نظر در انتخاب پروژه‌های واجد شرایط (7) معیارها و شاخص‌های اثربخشی (8) بازیگران بالقوه (9) سیاست‌های انگیزشی و (10) شیوه نظارت و گزارش‌دهی تعریف می‌شود. با وجود این، مطالعات در زمینه معیارها و شاخص‌های اثربخشی و شرایط و ویژگی‌های طرح‌ها و پروژه‌های واجد شرایط این نوع اوراق بسیار اندک است. پژوهش‌ها همچنین نشان می‌دهند که کشورهای ایالات متحده آمریکا، انگلستان، چین، آلمان، استرالیا و ایتالیا بیشترین مطالعات را در زمینه اوراق سرمایه‌گذاری با مسئولیت اجتماعی به عمل آورده‌اند.