تجدید ارزیابی شرکت‌های سهامی عام از دیدگاه فقهی و حقوقی

نویسندگان

1 پژوهشگر، مرکز پژوهش، توسعه و مطالعات اسلامی، سازمان بورس و اوراق بهادار، تهران، ایران

2 پژوهشگر حوزه مالی اسلامی؛ و دانشجوی DBA، انجمن علمی مالی اسلامی ایران، تهران، ایران

doi
10.30497/ifr.2023.244552.1836
چکیده

شفافیت اطلاعاتی و به‌روزبودن صورت­های مالی شرکت­های سهامی یکی از ارکان مهم در تحقق کارایی بازار است. طی چند دهه گذشته تورم­های قابل‌توجه در اقتصاد ایران، لزوم تجدید ارزیابی دارایی­های شرکت­ها، خصوصاً شرکت­های سهامی عام و شرکت­های دارایی محور بازار سرمایه را دوچندان کرده است. در شرایط تورمی در صورت عدم‌تجدید ارزیابی دارایی­ها، صورت­های مالی شرکت گزارشگر مطلوبی از وضعیت موجود شرکت نخواهند بود. ازآنجاکه از دیدگاه مشهور فقها، سهام حصه مشاعی از دارایی­های شرکت است، شفافیت در توصیف ویژگی­ها و خصوصیات مبیع مورد معامله یکی از شروط صحت بیع است و درصورتی‌که توصیف مبیع از جهاتی مبهم باشد و بیانگر واقعیت مبیع نباشد، معامله را با شبهه غرری بودن مواجه خواهد کرد. این پژوهش با روشی تحلیلی - توصیفی به بررسی فقهی لزوم تجدید ارزیابی دارایی­ها در شرکت­های سهامی عام پرداخته است. درنتیجه می­توان گفت در شرایطی که نرخ تورم قابل‌توجه است و موجب ایجاد تفاوت معنادار ارزش دارایی­های دفتری از ارزش منصفانه روز آن‌ها می­شود، به‌منظور احتراز از بروز شبهه غرری بودن در معامله سهام به‌خصوص شرکت‌های دارایی محور، لازم است دارایی­های این شرکت­ها تجدید ارزیابی و در صورت­های مالی منعکس گردد.