مطالعه تاثیر برون‌زای اسیدهای آلی و کلسیم بر بهبود شاخص های رشد و القاء اکسیداتیو در دو رقم گیاه کلزا (Brassica napus L.) تحت تنش آلومینیوم

نویسندگان

1 دانشگاه تحصیلات تکمیلی و صنعتی کرمان (هایتک)

2 پژوهشگاه علوم، تکنولوژی پیشرفته و علوم محیطی

3 1Department of Biodiversity, Institute of Science and High Technology and Environmental Sciences, Graduate University of Advanced Technology, Kerman, Iran

4 دانشگاه شهید باهنر

5 Department of Ecology, Institute of Science and High Technology and Environmental Sciences, Graduate University of Advance technology Haft Bagh Alavi Blvd.

doi
چکیده

سمیت آلومینیوم موجب بروز بیماری‌های عصبی، ریوی و کلیوی در انسان گردیده و میزان محصول و رشد گیاهان زراعی را کاهش می‌دهد. از عوامل بروز سمیت زیست‌محیطی آلومینیوم، میتوان به افزایش نسبت بارندگی به تبخیر خاک، اسیدی‌شدن خاکها و فعالیت‌های صنعتی اشاره نمود. کلزا، سومین گیاه دانه روغنی دنیا، دارای ۴۰ تا ۴۵ درصد روغن و حداقل ۳۴ درصد پروتئین بوده و به دلیل افزایش سطح زیرکشت آن در دنیا، بررسی تاثیر سمیت آلومینیوم بر رشد و فیزیولوژی آن اهمیت دارد. در این پژوهش، میزان واکنش دو رقم کلزا (Brassica napus) شامل ارقام اکاپی و آپشن به سمیت 80 میکرومولار سولفات‌آلومینیوم و ایجاد مقاومت با لیگاندهایی شامل 1 میلی‌مولار کلریدکلسیم و مخلوط 2 میلی‌مولار از سه اسید آلی سیترات، مالات و اگزالات در محیط کشت هیدروپونیک بررسی شد. همچنین پارامترهای درصد جوانه-زنی، میزان ترشح اسیدهای آلی ریشه، پارامترهای رشد، شاخص‌های آنتی اکسیدانی و آنزیمی سنجش گردید. نتایج نشان داد که یون کلسیم و اسیدهای آلی تاثیر معنی‌داری در جهت کاهش اثرات سمی و اکسیداتیو آلومینیوم بر ارقام کلزا داشتند. بطوریکه با افزودن کلسیم به محلول غذایی حاوی تنش، اسیدهای آلی کمتری ترشح شده، که نشان از همبستگی بیشتر غشاء پلاسمائی و کاهش جذب آلومینیوم دارد. در این پژوهش، رقم اکاپی نسبت به آپشن پاسخ بهتری به لیگاندهای آزمایش جهت مقاومت به تنش آلومینیوم از خود نشان داد و از این نتیجه می‌توان جهت کاهش جذب فلزات سمی توسط گیاهان در خاک های آلوده و طراحی کودهای جدید استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها