مولک نزد عبرانیان‏ خدایی عبرانی یا آیینی باستانی؟

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ کارشناسی ارشد، گروه فلسفه و ادیان، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

2 دانشیار، گروه فلسفه و ادیان، دانشکدۀ الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه سیستان و بلوچستان، زاهدان، ایران.

doi
10.22059/jrm.2025.389710.630587
چکیده

این آیه در عهد عتیق که «تمامی نخست‌زادگان متعلق به من هستند»، به دو گونه تفسیر شده‌است. یکی اینکه یهوه قربانی نخست زادگان را طلب می‌کرده و کودکان برای او قربانی می‌شده‌اند و دوم اینکه این آیه نفرت و انزجار یهوه از این عمل و هشدارهای سخت او علیه قربانی کودکان، به بنی‌اسرائیل را نشان می‌دهد. نویسندگان عهد عتیق «مولک» در خاور نزدیک باستان را به‌عنوان خدایی معرفی می‌کنند که قربانی کودکان برای او انجام می‌شده‌است. به نظر می‌رسد این نویسندگان به‌طور عمد قربانی کودکان را به خدای مولک نسبت دادند تا آن را عملی بیگانه و مورد نفرت یهوه نشان دهند و مردم را از تقدیم کودکان به یهوه بازدارند. سؤال اصلی این است که ارتباط قربانی کودک با مولک چیست؟ آیا مولک نام یک خداست یا یک آیین خاص؟ این پژوهش از نوع توصیفی-تحلیلی است که بر اساس متون مقدس، تاریخی و تفاسیر محققان انجام شده و به بررسی ماهیت، مفهوم و نقش مولک در نزد عبرانیان می‌پردازد.