اثر پلیآمینهای برون زا بر برخی شاخصهای رشد و فیزیولوژیک گیاه گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) تحت تنش کم آبی
نویسندگان
1 عضو هیئت علمی دانشکده کشاورزی دانشگاه تبریز
2 عضو هیئت علمی دانشکده علوم طبیعی دانشگاه تبریز
3 دانشجوی دکترای فیزیولوژی گیاهی دانشگاه تبریز
4 عضو هیئت علمی دانشگاه تبریز
doi
چکیده
تنش خشکی رایجترین تنش غیرزیستی در ایران است و بیشترین اثر منفی را بر رشد و تولید گیاهان دارد. پلیآمینها، تنظیمکننده-های رشد گیاهان هستند و مقاومت آنها را به تنشهای محیطی مانند خشکی افزایش میدهند. در این پژوهش اثر غلظتهای مختلف پوتریسین+اسپرمین (به ترتیب 0+0، 40+40، 40+60 و 60+40 میکرومولار) بر برخی ویژگیهای فیزیولوژیک گیاه گلرنگ (Carthamus tinctorius L.) تحت آبیاری مطلوب (% 100 ظرفیت زراعی) و آبیاری محدود (%40 ظرفیت زراعی) مورد بررسی قرار گرفت. این آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در گلخانه دانشگاه تبریز انجام گرفت. بدون کاربرد پلیآمینها، خشکی سبب کاهش معنیدار شاخصهای رشد، محتوای آب نسبی، رنگیزههای فتوسنتزی، غلظت پروتئین محلول کل برگ و افزایش غلظت پرولین آزاد برگ و قندهای محلول اندام هوایی گردید. کاربرد برگی 60 میکرومولار پوتریسین و 40 اسپرمین بیشتر این صفات را در برگها به ویژه تحت شرایط تنش افزایش داد. کاربرد پلیآمینهای برون زا میزان پرولین آزاد برگ را احتمالا به دلیل افزایش غلظت کلروفیل کاهش داد. کاهش انباشت اسمولیتهای سازگار نظیر پرولین آزاد در ریشه و قندهای محلول در برگ با تیمارهای 40+40 میکرومولار و 40+60 میکرومولار از پوتریسین+اسپرمین (به ترتیب) میتواند به دلیل نقش پلیآمینها به عنوان اسمولیت و همچنین پاک کننده رادیکالهای آزاد اکسیژن باشد. در مجموع نتایج نشان میدهد که اسپری برگی 60 میکرومولار پوتریسین و 40 اسپرمین میتواند برخی اثرات مخرب تنش خشکی را بر شاخصهای فیزیولوژیک گیاه گلرنگ کاهش دهد.