بازمهندسی ساز و کار اداره مساجد کشور با بهرهگیری از منطق تحلیل سه لایه ای
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری مدیریت دولتی دانشگاه تهران
doi
چکیده
هدف این پژوهش، بازمهندسی سازوکار اداره مساجد در سازهای نظاممند است. برای این منظور از منطق «تحلیل سهلایهای مسئله» استفاده شده است. این منطق از یکسو به کندوکاو در سه لایه انگارههای معرفتی، ساختارها و قواعد، و رفتار کنشگران میپردازد و از همینرو سازگاری معناداری با مفهوم «بازمهندسی» دارد و از سوی دیگر به سبب ارتباط علّی میان لایهها، متناظر با مفهوم «نگرش سیستمی» است. بهعلاوه این بازمهندسی به سبب دلالت بر تغییر رویکرد پیشینی در نگاه به مسجد و مدیریت آن، نوعی خطمشیگذاری فرهنگی در حوزه مساجد بهشمار میرود که با عنایت به دینی بودن حکومت در ایران، ثمره عملی این پژوهش در دستیابی به حکمرانی مطلوب راهگشا خواهد بود. در این تحقیق برای بازآفرینی انگارههای معرفتی مخاطبان بالقوه و بالفعل نسبت به مسجد از الگوی «سازمان یادگیرنده»، برای گردآوری اطلاعات از روشهای مطالعات کتابخانهای، مشاهده مستقیم و مصاحبه عمیق با خبرگان و برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از دو روش تحقیق کیفی تحلیل منطقی و تحلیل محتوا استفاده شده است. یافتههای تحقیق نیز به تأیید خبرگان رسیده است. در پژوهش برای مدیریت درونمسجدی، ساختار سیستمی مطلوب و الزامات اجرایی آن در قالب ساختاری کاملاً منعطف پیشنهاد شده است. این ساختار، کاملاً بومی و مردمی، و بر گروهمحوری استوار است. برای مدیریت میانمسجدی نیز توسعه سلسلهمراتبی منطقی از مساجد در قالب خردهسامانههای همکاریکننده پیشنهاد شده است. این امر تنها زمانی محقق میشود که هیچ نهاد یا سازمان خارجی میداندار مسجد نباشد.