تحلیل روایت موسی(ع) و سامری بر پایه نشانه معناشناسی گفتمانی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات عربی، دانشگاه آزاد واحد ساری، ساری، ایران.
2 دانشجوی دکتری تفسیر تطبیقی دانشگاه علوم و معارف قرآن کریم، قم ، ایران.
doi
چکیده
در این پژوهش تحلیل روایت موسی(ع) و سامری در چارچوب نشانه معناشناسی گفتمانی با استفاده از الگوی کنشی گرمس و معناهای محوری، با توجه به مربع معناشناختی در ژرفساخت روایت و انواع نظامهای گفتمانی بهکار رفته در تولید گفتمان روایی بحث و بررسی شد. این تحقیق با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی در پی آن است تا با تحلیل روایت موسی(ع) و سامری، بر اساس نظریۀ نشانه معناشناسی گرمس، ضمن کشف انواع نظامهای گفتمانی حاکم بر این روایت، الگوی کنشی موجود در آن را مشخص و معانی محوری در ژرفساخت این روایت را بهمنظور فهم شیوۀ گفتمانسازی قرآن دریابد. نتایج بهدست آمده نشان خواهد داد، هستۀ مرکزیِ این روایت مبتنی بر دو نظام کنشی و شوشی بهدنبال اثبات گفتمان هدایت و نفی گفتمان بتپرستی است. بهعلاوه، تحلیلها نشان میدهند روند پیوست قوم به ابژۀ ارزشی، ابتدا با گفتمانی تجویزی شکل میگیرد و سپس این گفتمان تجویزی به شکلگیری شوش در وجود کنشگر و نهایتاً توانش و پیوست قوم به گفتمان هدایت منجر میشود؛ اما در گفتمان، ضلالت روند با نظامی شوشی در درون کنشگر آغاز شده است و این شوش تبدیل به کنش و گسست قوم از ابژۀ ارزشی میشود که این امر حاکی از سازوکار تولید معنا در دو خط متضاد، بر اساس نظامهای گفتمانی است.
