بررسی و نقد تأثیر مکتب فایده‌گرایی بر نظریه‌های تصمیم‌گیری و مقایسه آن با نظریه رشد اسلامی

نویسندگان

1 دانشجوی کارشناسی ارشد صنعتی دانشگاه امام صادق(ع)

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه امام صادق(ع)

3 دانشیار، گروه مدیریت دولتی دانشگاه امام صادق(ع)

doi
چکیده

فایده­گرایی به‌عنوان یک مکتب فلسفه اخلاق و فلسفه سیاست در علوم اجتماعی و انسانی مختلف تأثیرگذار بوده است. در این میان ماهیت اجرایی رشته مدیریت باعث شده است که این عرصه بیش از همه آماده پذیرش فایده­گرایی به‌عنوان مبنای تئوریهای خود باشد. به همین نحو، در میان عرصه­های مختلف رشته مدیریت، عرصه تصمیم­گیری بیش از همه از فایده­گرایی تأثیر پذیرفته است و باوجود انتقادات فراوان واردشده به فایده­گرایی، در هیچ‌یک از تطورات تئوریهای تصمیم­گیری مبنای فایده‌گرا دچار تغییر نشده است. در این پژوهش با رهیافتی مبناگرایانه، نظریه‌های تصمیم‌گیری مدیریت به چالش کشیده شده‌ است. در این راستا، نظریه رشد اسلامی، که جامعیت و جایگاه ویژه­ای در نظام اندیشه اسلامی دارد به‌عنوان جایگزینی برای مبنای فایده‌گرایی مطرح شد. به این منظور تلاش شد پس از مقایسه تدقیقی فایده­گرایی و نظریه رشد ـ که مستلزم تبیین تفصیلی هر دوی این نظریه­ها بود ـ اصول هر یک از این دو رویکرد استخراج شود. در ادامه، تلاش شد با بررسی نظریه­های تصمیم­گیری فایده­گرا، پس از نشاندادن وجه فایده­گرایی این نظریه­ها، تأثیرات تغییر مبنا از فایده­گرایی به رشد اسلامی به نمایش گذاشته‌، و کارایی عملیاتی مبنای رشد اسلامی برای تصمیم­گیری در مدیریت تبیین شود. درنهایت، ویژگیهای تصمیم­گیری رشد محور معرفی شد.