تحلیل کیفی پایگاه‌های نشر علمی براساس ابعاد نظام نشر علمی

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی اراک

2 دانشگاه علوم پزشکی اراک

3

doi
10.35050/JIPM010.2022.030
چکیده

هدف از این پژوهش، تحلیل مؤلفه ­ ها و شاخص ­ های نشر علمی در پایگاه ­ های نشر علمی از منظر مؤلفه ­ های دسترسی، ارتباطات، کنترل، زیرساخت، زبان، منابع اطلاعاتی(مواد)، پشتیبانی، فناوری، اقتصاد، ارزیابی ،آموزش، اخلاق و شاخص ­ های آن ­ ها بود. پژوهش حاضر از نوع کیفی بود و جامعه آن با استفاده از تحلیل محتوای متون علمی شناسایی شد. در مجموع 73 پایگاه ­ نشر علمی شناسایی شد و نمونه آن بر اساس فراوانی و تأیید خبرگان به 12 پایگاه رسید که شامل پایگاه ­ های آرشیو، دواج، الزویر، اشپرینگر،گوگل اسکالر، پاب مد، نیچر، وب او ساینس، اسکوپوس، مرکز اطلاعات سلامت، کنسرسیوم محتوای علمی اسپارک و آمازون (بخش منابع علمی) بود. ابزار این پژوهش شامل سیاهه وارسی بود که بر اساس مؤلفه ­ ها و شاخص ­ های نظام نشر علمی استخراج شد. یافته ­ ها حاکی از این بود که تمامی مؤلفه ­ های دسترسی، ارتباطات، کنترل، زیرساخت، زبان، منابع اطلاعاتی(مواد)، پشتیبانی، فناوری، اقتصاد، ارزیابی،آموزش و اخلاق در پایگاه ­ های نشر علمی مورد توجه قرار گرفته­اند و اختلاف پایگاه ­ ها در کاربست شاخص ­ های نشر علمی است. نتایج پژوهش نشان داد برخی مؤلفه ­ هایی نظیر فناوری، پشتیبانی وکنترل و شاخص ­ های آن ­ ها دراین پایگاه‌­ها اهمیت یکسانی دارند؛ در حالی که با توجه به نوع، قدمت و سیاست کلی هر پایگاه، در میزان اهمیت شاخص ­ های برخی مؤلفه ­ ها؛ مانند آموزش، اقتصاد و منابع اطلاعاتی؛ در میان پایگاه ­ ها اختلاف ­ هایی نظیر شیوه آموزش، تأمین منابع مالی و قالب ­ های اطلاعاتی نیز مشاهده شد.