تبیین دوره دکتری پژوهش محور در چشم انداز سناریوهای بین‌المللی سازی علم و فناوری

نویسندگان

1 دکترای رشته آموزش عالی برنامه ریزی توسعه، دانشگاه مازندران

2 استاد گروه علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه مازندران

doi
چکیده

هدف پژوهش حاضر تبیین دوره دکتری پژوهش­محور در چشم­انداز سناریوهای بین‌المللی­سازی علم و فناوری بود. این پژوهش با رویکرد کیفی از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با 37 نفر از مطلعان کلیدی شامل دانشجویان و دانش­آموختگان در رشته­های علوم انسانی- اجتماعی و علوم و مهندسی، استاد راهنمای پروژه دکتری پژوهش­محور، مجریان و خبرگان وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در حیطه سیاستگذاری و کارشناسی انجام شد. از آنجا که بیشترین جذب دوره دکتری پژوهش­محور در مؤسسات پژوهشی بوده است، نمونه مورد نظر از پژوهشگاههای وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انتخاب شدند. نتایج به­دست آمده نشان داد که انگیزه شکل­گیری دوره مبتنی بر نظریه حداکثرسازی سود، موجب شکل‌گیری نظام منفعت طلبی شده است که بدون در نظر گرفتن منافع ملی، بر اساس منافع افراد، گروهها، نهادها و احزاب سیاسی در جهت سیطره کمیت­گرایی آموزش­عالی شکل گرفته است. غلبه این انگیزه‌ها در نظام منفعت، به ضعف نظام آموزشی-پژوهشی و اختلال ادراکی دانشجویان منجر شده است. بر اساس سناریوهای پیش رو در چارچوب ماتریس سناریوهای علم و فناوری در کشور، وضعیت کنونی درونگرایی متمرکز است که در این پژوهش با توجه به بین‌المللی شدن دوره دکتری پژوهش­محور و ورود به شبکه باز جهانی پیشنهادهایی ارائه شد تا علاوه بر توسعه ظرفیتهای زیرساختی و افزایش توانمندی پژوهشی و یادگیری، کیفیت دوره­های دکتری پژوهش محور و محصولات آن نیز ارتقا یابد.