بررسی انتقادی مطالعات سبکزندگی دینی
نویسندگان
1 استادیار عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
10.22034/jcsc.2022.550269.2545چکیده
مطالعات سبکزندگی اسلامی یکی از پرشمارترین عناوین کتاب و پژوهش (خصوصاً دردهه90) بوده و مورد توجه نهادهای حاکمیتی و سیاستگذاران فرهنگی قرارگرفته است. به هدف بررسی انتقادی این مطالعات و مسئلهشناسی این پژوهشها 30مقاله و 14کتاب گزینش و با روش «فراترکیب» و با رویکرد «تحلیل انتقادی» بررسی شده است. در این مقاله انواع نظریهها و روشهای بهکارگرفته و چالشهایی که به تصویر کشیدهاند دستهبندی و عرضه شده است. پس از ارائه نیمرخی از وضعیت فعلی دینداری و سبکزندگی دینی برآمده از پژوهشها، ماهیت پژوهشها و انتقاداتی که به آنها وارد شده ازنظر گذرانده شد. عدم توجه به پرسشهای امروز درمطالعات، نادیده گرفتن تکثر سبکهای زندگی، دولتی و سفارشی بودن پژوهشها، غیر علمی بودن آثار ترویجی، نپرداختن به موضوعاتی چون عدالت و قدرت در شاخصها، اکتفا کردن به رویکردهای فردی و روانشناختی، قطبی شدن مطالعات، نداشتن گفتگوی انتقادی با نظریات به کارگرفته شده و ارائه همبستگیهای بدیهی بین متغیرها در مطالعات کمی، ازجمله نقدهای وارده به این پژوهشها است.