واکاوی آموزه‌های دینی به مثابۀ راهبرد بنیادی دستیابی به سلامت روان

نویسندگان

1 استادیار فلسفه و کلام، گروه معارف اسلامی دانشگاه یاسوج، یاسوج، ایران

doi
10.22034/kalam.2024.497
چکیده

مقدمه: مهمترین وظیفۀ علم کلام تحکیم آموزه‌های دینی در افراد، برای نیل آنان به قرب الهی است. یکی از روش‌های موثر برای رسیدن به این هدف، تبیین کارکردهای آموزه‌های دینی و بیان نتایج استفاده از راهبردهای آن در زندگی فردی و اجتماعی است که موجب یکی شدن دین با ضرورت‌ها و نیازهای افراد می‌گردد؛ سلامت روان اولین و مهمترین ضرورت و نیاز در زندگی انسان است که بهره‌مندی و بهره‌برداری از سایر توانایی‌ها را برای انسان ممکن می‌سازد؛ از این رو پژوهش حاضر با هدف دستیابی به راهبردهای دین برای کسب و محافظت از سلامت روان، به واکاوی آموزه‌های دینی پرداخته-است. روش: پژوهش به روش تحلیل مضمون صورت گرفته بنابراین ابتدا آموزه‌های دینی، استقصاء و استخراج شده‌اند سپس با رویکردی سلامت محور، تحلیل مضمون صورت‌گرفته‌است. یافته‌ها: از هفتاد و دو مضمون پایه، پانزده مضمون پیش سازمان‌دهندۀ ثانویه بدست آمد، با ادغام مولفه‌ها، ابعاد هفت‌گانۀ (مضامین پیش سازمان‌دهندۀ اولیه): خودشناسی، خداشناسی، شناخت رابطۀ انسان و خداوند، غایت شناسی، وظیفه شناسی، التزام به افعال سلامت آفرین، التزام به ترک افعال مخل سلامت استنتاج شد. نتیجه‌گیری: راهبردهای مبتنی بر آموزه‌های دینی برای کسب و حفظ سلامت روان در دو گروه راهبردهای شناختی و راهبردهای رفتاری قراردارند. دو دسته راهبرد با رابطۀ عموم و خصوص مطلق، هر کدام موجب تقویت و تثبیت دیگری می‌گردد.