مقایسه اثربخشی درمان گروهی استرسزدایی مبتنی بر ذهنآگاهی و هیپنوتراپی شناختی- رفتاری بر تعارض کار- خانواده
نویسندگان
1 استادیارگروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد کاشمر، کاشمر، ایران.
2 دانشیار گروه بیهوشی، دانشگاه علوم پزشکی ، مشهد ، ایران
3 دانشجوی دکترای روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد بجنورد، بحنورد، ایران
doi
10.22067/tpccp.2024.79133.1382چکیده
هدف: هدف پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان گروهی استرسزدایی مبتنی بر ذهنآگاهی و هیپنوتراپی شناختی- رفتاری بر کاهش تعارض کار- خانواده بود. روش: این پژوهش از نوع کاربردی و روش آن از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون- پسآزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری تمامی پرسنل پالایشگاه گاز شهید هاشمینژاد سرخس در سال 1400 به تعداد 553 نفر بودند. با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند و بر اساس معیارهای ورود و خروج 45 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند و به شیوه تصادفی در سه گروه (دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل) جایگزین شدند (15 نفر گروه آزمایشی درمان استرسزدایی مبتنی بر ذهنآگاهی، 15 نفر گروه آزمایشی هیپنوتراپی شناختی- رفتاری و 15 نفر گروه کنترل). برنامه مداخلهای استرسزدایی مبتنی بر ذهنآگاهی و هیپنوتراپی شناختی- رفتاری (هر کدام) در هشت جلسه 90 دقیقهای به آزمودنیهای دو گروه آزمایشی (یک گروه ذهنآگاهی و گروه دیگر هیپنوتراپی) ارائه گردید. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه تعارض کار– خانواده کارلسون و همکاران (2000) بود. جهت تجزیهوتحلیل دادهها در دو سطح آمار توصیفی و آمار استنباطی از آزمون آماری کوواریانس در نرمافزار SPSS استفاده شد. مقایسه میانگینها نشان داد که روش درمان گروهی استرسزدایی مبتنی بر ذهنآگاهی در کاهش تعارض کار- خانواده با گروه کنترل تفاوت معناداری داشت (01/0>P). در مقایسه میانگین نمرات گروه هیپنوتراپی شناختی- رفتاری با گروه کنترل نیز در کاهش تعارض کار- خانواده تفاوت معناداری مشاهده گردید (01/0>P).یافته ها: بطور کلی نتایج بیانگر آن بود که درمانهای استرسزدایی مبتنی بر ذهنآگاهی و هیپنوتراپی شناختی- رفتاری هر دو به طور معناداری تعارض کار- خانواده را در گروههای مداخله کاهش دادهاند اما تفاوتی معنادار بین این دو درمان در کاهش تعارض کار- خانواده وجود نداشت.