فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف این مقاله مطالعۀ تاریخ مفهوم همبستگی در ایران معاصر است. در این مطالعه استفادۀ عمومی از این واژه از استفادۀ آن در علوم اجتماعی تفکیک شده است. مطالعۀ ما نشان می‌دهد واژۀ همبستگی، در زبان فارسی واژۀ جدیدی است که در دهۀ 20 جعل شده و رواج پیدا کرده است. اما واژگان خانوادۀ این مفهوم مانند اتفاق، اتحاد، معاضدت و تعاون، برادری و اخوت، از دورۀ مشروطه و قبل از آن رایج بوده‌اند. از این میان واژگان اتحاد و اتحادیه و تعاون و برادری تا امروز نیز استفاده می‌شوند. در ادبیات علوم اجتماعی واژۀ همبستگی به عنوان معادلی برای solidarity از دهۀ 40 رواج پیدا می‌کند. این واژه اغلب در ترجمه و شرح آثار دورکیم دیده می‌شود. رد دو تفسیر از این مفهوم را می‌توان در ادبیات علوم اجتماعی این دوره دید. یکی تفسیری متأثر از سوسیالیسم فرانسوی که همبستگی را در کنار تعاون و سندیکالیسم می‌بیند و آن را امری می‌داند که باید با مشارکتِ همۀ شهروندان جامعه ساخته شود. تفسیر دوم متأثر از جامعه‌شناسیِ محافظه‌کار آمریکاست که همبستگی را به معنای همنوایی با نظم موجود می‌داند.