نسخه شناسی و نقد تصحیح کتاب«الکشکول» اثر شیخ بهایی
نویسندگان
1 استادیار و رئیس مرکز مرکز احیای آثار اسلامی. پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی. قم. قم. ایران.
doi
10.22034/crtc.2023.408470.1096چکیده
کتاب «الکشکول» نوشته بهاء الدین محمد عاملى معروف به شیخ بهایى(953- 1030ق) است. این کتاب یکی از آثار ارزشمند و گران سنگ شیخ بهایی دانسته شده و آینه معلومات و مشرب ایشان محسوب مىشود. بر پایه پژوهش های انجام شده تاریخ نگارش آن در بازه زمانی ۹۸۸ تا ۱۰۲۹ق در مجموعهای پنج جزئی با عبارت های گوناگون علمی به صورت نا منظم در قالب نظم و نثر به عربى و فارسى آمیخته ای از احادیث پیامبر اکرم (ص) و ائمه معصومین (ع)، نوشته های فلسفی، کلامی، اخلاقی، عرفانی، تفسیری، هیئت، نجوم، براهین هندسی، قواعد نحوی، حکایات، مطالب تاریخی، اشعار و غیر اینها سامان یافته است، نزدیک به صد نسخه بر این کتاب شناسایی شده است، بررسی نسخه ها نشان می دهد که این کتاب از جهت متن با انبوهى از آشفتگى و نابسامانى همراه می باشد، بگونه ای که اکثر نسخه های خطی آن از نظر چینش باهم همخوانی نداشته و هماهنگ نیستند، نظم منطقی مناسبی میان این نسخه ها حکم فرما نیست. این پژوهش افزون بر توضیحاتی که در باره محتوای کتاب و معرفی اجمالی مؤلف و تبارشناسی کشکول دارد در تلاش است به روش توصیفی- تحلیلی ویژگی های نسخه های گزینش شده این اثر را از جهت متن و ترکیب محتوا و ویژگی تصحیح جدید و کاستی های تصحیح سابق آن را مورد بررسی قرار دهد.
