توسعه مدل ریاضی چندهدفه برای مسأله مسیریابی وسایل نقلیه ناهمگن تحت شرایط بحران

نویسندگان

1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران

2 استاد دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران

doi
چکیده

مسأله مسیریابی بهینه برای انتقال مجروحین و کمک­رسانی امداد از مسائل مهم و اساسی به هنگام وقوع بحران می­باشد در هنگام وقوع بحران اهمیت دو فاکتور زمان و هزینه برای کمک­رسانی امداد و نجات مجروحین دو چندان می­شود. در  این مقاله هدف یافتن مسیر بهینه­ برای رسیدن از یک مرکز امداد و نجات تا یک مرکز بحران است. مدل ریاضی ارائه شده کمینه­کردن زمان و هزینه را برای دسترسی به مراکز بحران هدف قرار داده است و همچنین مفروضاتی همچون چندانباره­ بودن، چندمسیره­­ بودن، چندسناریو ­بودن، تحویل انشعابی، چندمحصولی، ناهمگنبودن وسایل­نقلیه و پنجره ­زمانی را به صورت همزمان در نظرگرفته است. با توجه به اینکه در مواقع بحرانی مقادیر برخی از پارامترها از قبیل تقاضا و زمان سفر قطعی نیستند، در این مقاله با در نظرگرفتن مفروضات بیان شده و غیرقطعی در نظرگرفتن پارامترهای تقاضا و زمان سفر مسأله مربوطه به مسأله واقعی نزدیکتر شده است. در صورتیکه بیشتر مسائلی که در این زمینه مطرح شده­است مفروضات بیان شده را به صورت همزمان مورد بررسی قرار نداده­اند و پارامترهای ذکرشده (زمان و تقاضا) نیز به صورت قطعی در نظرگرفته شده است. در نهایت برای یافتن جواب­های دقیق باتوجه به چندهدفه بودن مدل و فازی بودن پارامترهای تقاضا و زمان سفر از روش محدودیت اپسیلون در ابعاد کوچک بهره گرفته شده و در ادامه با توجه به NP-Hard بودن مسأله برای حل آن در ابعاد بزرگ از الگوریتم­های فراابتکاری  NSGA-IIو MOHS استفاده شده که بر روی 15 مسأله در اندازه­های مختلف حل شده که نتایج بدست آمده از حل مسائل عددی نشان می­دهد هر دو الگوریتم توانایی بالایی در تولید جواب­های مناسب در زمان مناسب را دارند به طوری که برای حل بزرگترین و پیچیده­ترین مسأله زمانی کمتر از 480 ثانیه صرف شده است که با توجه به NP-Hard بودن، غیرقطعی­ بودن و چند­هدفه ­بودن مدل بسیار مناسب است.