توسعه مدل ریاضی چندهدفه برای مسأله مسیریابی وسایل نقلیه ناهمگن تحت شرایط بحران
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران
2 استاد دانشکده مهندسی صنایع، پردیس دانشکده های فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 استادیار، دانشکده مهندسی صنایع، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران
doi
چکیده
مسأله مسیریابی بهینه برای انتقال مجروحین و کمکرسانی امداد از مسائل مهم و اساسی به هنگام وقوع بحران میباشد در هنگام وقوع بحران اهمیت دو فاکتور زمان و هزینه برای کمکرسانی امداد و نجات مجروحین دو چندان میشود. در این مقاله هدف یافتن مسیر بهینه برای رسیدن از یک مرکز امداد و نجات تا یک مرکز بحران است. مدل ریاضی ارائه شده کمینهکردن زمان و هزینه را برای دسترسی به مراکز بحران هدف قرار داده است و همچنین مفروضاتی همچون چندانباره بودن، چندمسیره بودن، چندسناریو بودن، تحویل انشعابی، چندمحصولی، ناهمگنبودن وسایلنقلیه و پنجره زمانی را به صورت همزمان در نظرگرفته است. با توجه به اینکه در مواقع بحرانی مقادیر برخی از پارامترها از قبیل تقاضا و زمان سفر قطعی نیستند، در این مقاله با در نظرگرفتن مفروضات بیان شده و غیرقطعی در نظرگرفتن پارامترهای تقاضا و زمان سفر مسأله مربوطه به مسأله واقعی نزدیکتر شده است. در صورتیکه بیشتر مسائلی که در این زمینه مطرح شدهاست مفروضات بیان شده را به صورت همزمان مورد بررسی قرار ندادهاند و پارامترهای ذکرشده (زمان و تقاضا) نیز به صورت قطعی در نظرگرفته شده است. در نهایت برای یافتن جوابهای دقیق باتوجه به چندهدفه بودن مدل و فازی بودن پارامترهای تقاضا و زمان سفر از روش محدودیت اپسیلون در ابعاد کوچک بهره گرفته شده و در ادامه با توجه به NP-Hard بودن مسأله برای حل آن در ابعاد بزرگ از الگوریتمهای فراابتکاری NSGA-IIو MOHS استفاده شده که بر روی 15 مسأله در اندازههای مختلف حل شده که نتایج بدست آمده از حل مسائل عددی نشان میدهد هر دو الگوریتم توانایی بالایی در تولید جوابهای مناسب در زمان مناسب را دارند به طوری که برای حل بزرگترین و پیچیدهترین مسأله زمانی کمتر از 480 ثانیه صرف شده است که با توجه به NP-Hard بودن، غیرقطعی بودن و چندهدفه بودن مدل بسیار مناسب است.