ارزیابی میزان تغییر سرعت صوت نسبت به زاویة تابش به علت تغییر جریان در دریای عمان

نویسندگان

1 دانشگاه هرمزگان، بندر عباس ، ایران

2 دانشگاه هرمزگان،گروه علوم غیر زیستی جوی و اقیانوسی، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه هرمزگان، بندرعباس، ایران

3 گروه فیزیک دریا، دانشکده علوم و فنون دریایی، دانشگاه آزاد واحد تهران شمال، تهران، ایران

doi
چکیده

مطالعه انتشار صوت و عوامل مؤثر در اختلال آن، به علت کاربردهای روزافزون صوت در علوم مختلف ضروری به نظر می‌رسد. یکی از عوامل محیطی مؤثر بر تغییر سرعت صوت، تغییر سرعت و جهت جریان است. تقریباً در تمام طول سال جریان ترموهالاین از روی بستر کم‌عمق خلیج‌فارس وارد دریای عمان می‌شود و به مناطق عمیق‌تر نفوذ می‌کند و باعث نوساناتی در دما و شوری (چگالی) و درنتیجه وارونگی سرعت صوت می‌شود. بنابراین تغییرات متفاوتی در مشخصه‌های صوتی در دریای عمان از تنگه هرمز تا نزدیک اقیانوس هند ایجاد می‌شود. در این تحقیق به‌منظور ارزیابی اثر تغییر سرعت و جهت جریان بر انتشار صوت از یک مدل ریاضی استفاده شده است. با ترکیب اثرات مکانیکی حرکت پیچک‌ها و انتشار صوت، یک رابطة ریاضی جدید برای انحراف سرعت صوت نسبت به زاویه در داخل بیچک به‌دست آمده است.با این رابطه میزان انحراف مسیر پرتوهای صوتی پس از عبور از پیچک میان‌مقیاس محاسبه شده است. برای سهولت، از دیگر عوامل محیطی مؤثر بر انتشار صوت ازجمله امواج داخلی چشم‌پوشی شده است. نتیجه محاسبات نشان می‌دهد که برحسب مکان ورود صوت به محدوده پیچک، مقدار انحراف با توجه به سرعت زاویه‌ای پیچک متفاوت است. همچنین در این تحقیق مقدار تغییرات اندازه سرعت صوت نسبت به زاویه انحراف برآورد شده است.