اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بر تنظیم هیجان و نشخوار فکری در معلولین جسمی-حرکتی تحت پوشش بهزیستی شهرستان مشهد
نویسندگان
1 استادیار گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور ، نیشابور، ایران
2 دانشیارگروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور، نیشابور، ایران
3 دانشجوی دکتری روانشناسی، گروه روانشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد نیشابور، نیشابور، ایران
4 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22067/tpccp.2023.75967.1269چکیده
هدف: این مطالعه با هدف بررسی اثربخشی رفتاردرمانی دیالکتیکی بر تنظیم هیجان و نشخوار فکری در معلولین جسمی حرکتی بهزیستی شهرستان مشهد انجام شد.روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی با طرح پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری همراه با گروه گواه بود. جامعه آماری کلیهی معلولین جسمی حرکتی 20 تا 50 ساله بودند که در سال 1398 تحت پوشش بهزیستی مشهد قرار داشتند. 30 نفر از این افراد، که دارای نمرات پایین در راهبردهای سازی یافته و نمرات بالا در راهبردهای سازش نایافته و نشخوار فکری بودند، به روش نمونهگیری در دسترس انتخاب شدند و بهصورت تصادفی در گروه آزمایش(15 نفر) و گروه گواه(15 نفر) جایداده شدند. شرکتکنندگان پژوهش در مراحل پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری به مقیاس تنظیم شناختی هیجان گارنفسکی (2001) و نشخوار فکری نولن هوکسما و مارو (1991) پاسخ دادند. درمان برای گروه آزمایش در یازده جلسهی شصتدقیقهای اجرا شد. دادهها با استفاده از تحلیل واریانس چندمتغیری با اندازهگیری مکرر در نرمافزار SPSS-25 مورد تحلیل قرار گرفتند.یافتهها: نتایج پژوهش نشان داد که بین تنظیم هیجان (راهبردهای سازش یافته) و نشخوار فکری در پیشآزمون، پسآزمون و پیگیری تفاوت معناداری وجود دارد (05/0>p) و نتایج مربوط به اثر تعاملی بین زمان و گروه نشان میدهد این اثر در متغیرهای تنظیم هیجان (راهبردهای سازش یافته و راهبردهای سازش نایافته) و نشخوار فکری معنادار بوده است؛ بنابراین، بین سطوح مختلف گروهها تعامل وجود دارد و بر اساس یافتههای پژوهش، آموزش رفتاردرمانی دیالکتیک بر تنظیم هیجانی و نشخوار فکری در معلولین جسمی حرکتی اثربخش است.