تأثیر دوره های کوتاه مدت محرومیت غذایی و تغذیه مجدد بر مقاومت بچه ماهی کلمه دریای خزر (Rutilus caspicus) نسبت به شوری آب دریای خزر: عملکرد رشد، شاخص استرس و پاسخ ایمنی
نویسندگان
1 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه و فنی مهندسی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، گلستان
2 گروه تولید و بهره برداری، دانشکده شیلات و محیط زیست، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان، گرگان، گلستان
3 گروه زیست شناسی، دانشکده علوم پایه و فنی مهندسی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، گلستان
4 گروه شیلات، دانشکده کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، گلستان
doi
10.22124/janb.2022.20404.1152چکیده
این مطالعه با هدف بررسی توان بچه ماهیان کلمه دریای خزر (Rutilus caspicus) (g 018/0 ± 4/1) در تحمل شوری آب دریای خزر به روش انتقال مستقیم طی دورههای کوتاه مدت گرسنگی و تغذیه مجدد به مدت 60 روز انجام شد. به این منظور، 450 عدد بچهماهی بهطور تصادفی در پنج گروه توزیع شد: سه گروه از ماهیان پس از قرار گرفتن در دورههای محرومیت غذایی 3، 5 و 7 روز (3S، 5S و 7S)، به مدت 10 روز مجدداً تغذیه شدند و این چرخه به مدت 46 روز تکرار شد. گروه چهارم، در تمام مدت آزمایش در محرومیت غذایی قرار گرفتند (S) و گروه پنجم بهطور پیوسته تغذیه شدند (F یا گروه کنترل). تمام ماهیان بهطور مستقیم به آب دریای خزر بهمدت 14 روز انتقال داده شدند و طی این مدت نیز غذادهی نشدند. عمـلکرد رشد در تـمامی تیمارهای مورد آزمایش محاسبه شد. بـرخی از شاخصهای استرس (اسمولالیته، کورتیزول و گلوکز) و پاسخ ایمنی (ایمونوگلوبولین کل و فعالیت لیزوزیم) نسبت به دورههای متناوب تغذیهای و افزایش ناگهانی شوری در بدن ماهیان اندازه گیری شد. بر اساس نتایج بهدست آمده، ماهیان گروههای 3S و 5S، پس از گروه F، دارای نرخ رشد مناسبی بودند. میزان اسمولالیته، کورتیزول و گلوکز آنها پس از انتقال شوری و عدم تغذیه به مدت دو هفته نسبت به گروه F تفاوتی نشان نداد و دستگاه ایمنی آنها نیز تحریک نشد. بنابراین، بچه ماهیان کلمه با دورههای گرسنگی کوتاه مدت، نه تنها تحت تأثیر استرس فیزیولوژیک ناشی از گرسنگی و افزایش شوری قرار نمیگیرند، بلکه عملکرد رشد آنها نیز بهواسطه زندگی در محیط ایزواسموتیک دریای خزر بهبود مییابد.