کلیدر دولتآبادی و فلسفة مداخلهگری در روایت
نویسندگان
1
doi
10.22067/jls.v42i1.4175چکیده
کلیدر دولتآبادی از منظر سوّم شخصِ مداخلهگر به روایت در آمده است. در این شیوه از روایت، راوی با آن که در درون ماجراها حضور فیزیکی ندارد، امّا میتواند در هر جا ردّ نگاه و دریافت و احساس خود را بر جا بگذارد. در کلیدر، مداخلة مستقیم در موقعیّتها و واقعیّتها و اظهار نظرهای گسترده در بارة همة جزئیّات وقایع ریشه در همین حقیقت دارد. برخی از منتقدان از جمله هوشنگ گلشیری، این نوع از روایتگری را برگرفته از شیوة قصّهنویسی و قصّهگویی در گذشتههای دور میدانند که با شیوههای داستاننویسی امروز چندان قرابتی ندارد. امّا حقیقت آن است که مداخلهگریهای راوی در ماجراهای کلیدر، دلایل بسیار دارد که شماری از آنها عبارتند از: تجربه آموزی از شیوههای گذشته، ایجاد هماهنگی بین صورت و محتوا، برقراری رابطة صمیمانه و مستقیم با شخصیّتها، و تقویّت کردن بروندادهای ذهنی و زبانی آدمها در محیطهای روستایی و عشایری. کلید واژهها: دولتآبادی، گلشیری، کلیدر، زاویة دید سوّم شخص، روایت مداخلهگرانه