برجستهسازی اخبار اقلیمی در مطبوعات ایران
نویسندگان
1 گروه علوم ارتباطات، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی
doi
10.22034/jcsc.2020.116692.2030چکیده
رسانهها به کمک تکنیکهای برجستهسازی، میزان اهمیت یک مسئله و اینکه افکار عمومی و سیاستمداران باید به چه موضوعاتی بیندیشند را تعیین میکنند. پژوهشهای علمی بسیاری دربارهی نحوه پوشش اخبار اقلیمی در رسانههای مختلف کشورهای دیگر صورت گرفته اما در ایران بهعنوان یکی از ۱۰ کشور نخست انتشاردهنده گازهای گلخانهای که به دلیل موقعیت جغرافیایی خود جزء کشورهای آسیبپذیر جهان در برابر تغییر اقلیم نیز است چنین پژوهشهایی بهندرت انجام شده و این پژوهش یکی از اولین مطالعات علمی جهت فهم دقیق این مسئله است که تغییرات آبوهوایی چگونه و به چه میزان در روزنامههای ایران برجسته شدهاند. برای رسیدن به این هدف، از نظریه برجستهسازی و روش تحلیل محتوای کمّی استفاده شد و با مرور ۱۵ روزنامه شناختهشده ایران طی دو هفته خبری قبل تا دو هفته خبری بعد از برگزاری نشستهای تغییر اقلیم بُن ۲۰۱۷، پاریس ۲۰۱۵، کپنهاگ ۲۰۰۹ و مونترال ۲۰۰۵ ، ۳۹۰۵ مطلب زیستمحیطی سرشماری شد که ۳۸۸ مطلب آن درباره تغییر اقلیم بود. یافتههای این پژوهش نشان داد که مطبوعات ایران در برجستهسازی تغییر اقلیم عملکرد ضعیفی داشتهاند و تنها ۹/۹ درصد از مطالب زیستمحیطی مربوط به تغییر اقلیم بوده است. میزان پوشش خبری نشستها از کپنهاگ تا بن کاهشیافته بود و این نشان میدهد که با افزایش گرمایش جهانی و پیامدهای آن، توجه مطبوعات ایران به این موضوع کاهشیافته است. همچنین، دیدگاه سیاسی روزنامهها در نحوه برجستهسازی اخبار اقلیمی تأثیرگذار ارزیابی شد و تفاوت معناداری در نحوه پوشش اخبار اقلیمی بین روزنامهها وجود داشت.