تعارض منافع و راهکارهای مدیریت آن با تأکید بر آموزههای نهجالبلاغه
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
2 دانشیار، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
3 استاد، گروه علوم قرآن و حدیث، دانشکده الهیات، دانشگاه ایلام، ایلام، ایران
4 استادیار، گروه مدیریت، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
doi
10.22084/nahj.2025.30653.3166چکیده
نهجالبلاغه بهعنوان منبعی کلیدی پس از قرآن کریم، ابزاری غنی و ارزشمند برای فهم و مدیریت چالشهای مختلف، بهویژه تعارض منافع، محسوب میشود. تعارض منافع بهعنوان یکی از پدیدههای فردی و اجتماعی مهم در دهههای اخیر، باعث بروز فساد و ناعدالتی شده و آسیبهای جدی به افراد، جوامع و حکومتها وارد میکند؛ بنابراین سؤال اصلی این است که مصادیق تعارض منافع، از منظر نهجالبلاغه کداماند و چه راهکارهایی برای مدیریت این تعارضها ارائهشده است؟ این نوشتار باهدف شناسایی و تبیین مصادیق تعارض منافع از منظر نهجالبلاغه، به بررسی راهکارهای مدیریت آنها میپردازد. برای دستیابی به این هدف، از روش توصیفی - تحلیلی و استناد به آموزههای علوی در نهجالبلاغه استفادهشده است. یافتههای پژوهش نشان میدهد که نهجالبلاغه مصادیق متعددی از تعارض منافع را بیان میکند، ازجمله سوءاستفادههای زمامداران و خواص و اثرات منفی آن بر تصمیمسازیها به نفع گروههای خاص. علل این وضعیت میتواند به آزمایشهای الهی، دنیاطلبی و فشارهای اقتصادی و اجتماعی مرتبط باشد. علاوه بر این، نهجالبلاغه به ارائه روشهای مؤثری برای مدیریت تعارض منافع پرداخته است؛ مانند تأکید بر کسب صفات عالیه نفسانی نظیر ایمان، تقوا و توجه به انفاق. نتایج این تحقیق نشان میدهد که آموزههای علوی میتوانند بهعنوان منبع الهامبخش در ارائه راهکارهای اخلاقی و اجتماعی برای مقابله با این پدیده مورداستفاده قرار گیرند.
