بازشناسی الگوی بومی آموزش تربیتجنسی ازطریق رسانه با توجه به ویژگیهای فرهنگی ایران
نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد دین و رسانه، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
2 استادیار، گروه ارتباطات علم و فناوری، پژوهشکده مطالعات فرهنگی و ارتباطات، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی (نویسنده مسئول)
doi
10.22034/jcsc.2021.520693.2299چکیده
با توجه به اهمیت تربیتجنسی در توانمندسازی و آگاهسازی کودکان، والدین بهعنوان تسهیلگر نیازمند دریافت اطلاعات صحیح و متناسب با ویژگیهای فرهنگی جامعه هستند. هدف این پژوهش دستیابی به الگوی بومی تربیتجنسی ازطریق رسانه برای آموزش، آگاهسازی و توانمندسازی والدین است؛ بهطوریکه ویژگیهای فرم و محتوای تربیتجنسی رسانهای شناسایی شوند. رویکرد پژوهش، کیفی است و از نظریه زمینهای استفاده میکند. دادههای حاصل از مصاحبه نیمهساختاریافته با 13 نفر از صاحبنظران و دستاندرکاران آموزش تربیتجنسی در رسانه به روش تحلیل خرد شامل کدگذاری باز و محوری تحلیل، و 646 برچسب مفهومی یا کدباز استخراج میشوند. این یافتهها بر اساس پرسشها و اهداف پژوهش طبقهبندی و در مقولهها و زیرمقولهها جایگذاری میشوند. محاسبه ضریبکاپایکوهن (0.6) حاکی از پایایی قابلقبول دادههاست. نتایج نشانمیدهند که وضعیت آموزش تربیتجنسی در رسانههای داخلی نیازمند توجه است. استفاده از قالبهای رسانهای مختلف با ارجحیت تلویزیون و پیامرسانهای موبایلی، آموزش غیرمستقیم و متناسبسازی فرم ارائه اطلاعات با گروههای مختلف مخاطبان بهعنوان ویژگیهای فرمی در تربیتجنسی از طریق رسانه شناسایی میشوند. بهلحاظ محتوایی نیز، متناسب بودن با فرهنگ و عرف جامعه، اتخاذ نگاه علمی به موضوع، لزوم آموزش خودمراقبتی و بدنآگاهی، پرهیز از افراط و تفریط و آموزش تدریجی واجد اهمیت معرفی میشوند. همچین نتایج نشانمیدهند که برای توانمندسازی کودکان آموزش بهنگام، آموزش نقشهای جنسیتی و ارائه الگوهای مناسب لازم هستند. در پایان براساس تحلیل دادهها «الگوی ارتباطی برنامههای آموزش تربیتجنسی در رسانه» ترسیم میشود.