بررسیِ معنایی حروف اضافۀ læ//، /wæ/ ، /wægærd/ و /wæpi/ در کردی براساس رویکرد شناختی

نویسندگان

1 استادیار ادبیات انگلیسی و زبان شناسی، دانشگاه کردستان، کردستان، ایران

doi
چکیده

پژوهش حاضر قصد دارد تا با استفاده از انگارۀ چندمعنایی اصول­مند (انگارۀ چما) (2006 Evans & Tyler,­ Evans & Green, 2004a, 2004b;­) در رویکرد شناختی به بررسی برخی از کاربردی­ترین حروف اضافۀ کردی (گویش کلهری)، یعنی /læ/­، /wæ/­، /wægærd/ و /­wæpi­/ بپردازد. ماهیتِ روش انجام این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی و نوع روش پیکره ـ بنیاد است. پیکرۀ انتخاب­شده از مصاحبه با سخنورانِ این گویشِ کردی به دست آمده و اصالتِ آن­ها نیز کاملاً مورد تأیید است که در این بررسی، به­دلیل محدودیت حجم مقاله، به ذکر نمونه­هایی از هر مفهوم بسنده کرده­ایم. نگارنده برای واکاوی معانیِ متمایزِ این حروف اضافه، آن­ها را جداگانه در یک شبکۀ معنایی ترسیم کرده است. در این راستا، یافته­های پژوهش نشان می­دهد که معنای سرنمون/­ læ­/ «از» است و در شبکۀ معنایی آن هجده معنای متمایز و پنج خوشۀ معنایی وجود دارد. با بررسی­هایِ دقیق به عمل‌آمده، مشخص شد که گویشوران، حرف اضافۀ /wæ/ را در برخی موارد به جای læ/­/ و با همان معانی در همان بافت­ها به کار می­برند؛ اما علاوه بر آن، /wæ/ در دو معنای مجزای دیگر به­کار می­رود که حرف اضافۀ /læ/ نمی­تواند در آن جایگاه­ها بیاید. بنابراین، معنای سرنمون /wæ/ «از» است و در شبکۀ معنایی آن بیست معنای مجزا وجود دارد. معنای سرنمون /wægærd/ «با» است و در شبکۀ معنایی آن یازده معنای متمایز و سه خوشۀ معنایی وجود دارد. معنای سرنمون /­wæpi­/ «به» است و در شبکۀ معنایی آن پنج معنای متمایز و دو خوشۀ معنایی وجود دارد.