تأثیر نانواکسید تیتانیوم و متیل جاسمونات بر میزان محتویات فنلی و فلاونوئیدی کل در کشت سوسپانسیون سلولی گیاه کبر (Capparis spinosa)

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد، گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، کرج، ایران

3 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

4 گروه کشاورزی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

5 مرکز تحقیقات گیاهان دارویی، پژوهشکده گیاهان دارویی، کرج، ایران

doi
10.30473/cb.2026.74696.2009
چکیده

این پژوهش به منظور بررسی تولید کالوس، کشت سوسپانسیون سلولی و تأثیر القا کننده بر میزان محتویات فنل و فلاونوئیدی کل در گیاه کبر (Capparis spinosa) انجام شد. بدین منظور، ریزنمونه‌های مختلف (برگ و ساقه) از گیاهان بالغ جمع‌آوری و پس از ضدعفونی، در شرایط استریل کشت داده شدند. اثر تیمارهای مختلف هورمونی شامل ترکیباتNAA و BAP بر القای کالوس مورد ارزیابی قرار گرفت. ریزنمونه‌ها در محیط کشت MS حاوی غلظت‌های مختلف این تنظیم‌کننده‌های رشد کشت شدند. بر اساس نتایج بیشترین درصد کالوس‌زایی (100 درصد) در محیط کشت حاوی 1 میلی‌گرم بر لیتر2,4-D و 5/0 میلی‌گرم بر لیترBAP حاصل شد. در مرحله بعدی اثرنانو ذرات دی اکسید تیتانیوم /و متیل جاسمونات به عنوان الیستور بر محتویات فنلی و فلاونوئیدی کل در کشت سوسپانسیون سلولی این گیاه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل از تجزیه واریانس داده های مربوط به میزان فنل و فلاونوئید کل حاصل از کشت سوسپانسیون سلولی گیاه کبر نشان داد اثر‌متقابل نانو ذرات دی اکسید تیتانیوم و متیل جاسمونات در سطح احتمال 99 درصد معنی‌دار شده است. بیشترین میزان فنل کل (80/60 میلی‌گرم در گرم ماده خشک) و فلاونوئید کل (36/49 میلی‌گرم در گرم ماده خشک) از کاربرد نانو اکسید تیتانیوم به میزان 25 میکروگرم در لیتر و متیل جاسمونات به میزان 100 میکرومول در محیط کشت سوسپانسیون حاصل شد. این یافته‌ها می‌توانند در جهت بهینه‌سازی تولید ترکیبات زیست‌فعال گیاه کبر در شرایط درون شیشه و تحت کنترل مورد استفاده قرار گیرند.